యోగి వేమన
ఒక్క పద్యంలో ఒక యుగాన్ని కొట్టిపారేసిన ప్రజాకవి
Yogi Vemana · 17వ శతాబ్దం (సా.శ. 1650–1720 ప్రాంతం)
వేమన ఎవరు?
వేమన 17వ శతాబ్దానికి చెందిన తెలుగు తత్వవేత్త, ప్రజాకవి. ఆయన జీవిత వివరాలు చాలావరకు ఐతిహ్యం ద్వారా మిగిలాయి — ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం ఆయన కడప జిల్లా కటారుపల్లికి చెందిన కుమారగిరి వేమారెడ్డి, గురువైన లింగయ్య ప్రేరణతో సాధన చేసి మహాయోగి అయ్యాడు. కుమ్మరి కులంలో జన్మించి లోహపు పాత్రలు చేసేవాడని, చివరకు ఆధ్యాత్మిక సాధనలో లీనమైనాడని ప్రజల నమ్మకం.
వేమన చరిత్ర మసకంగా ఉన్నా, ఆయన పద్యాలు అత్యంత స్పష్టంగా ఉంటాయి — అవి అహంకారాన్ని, కులగర్వాన్ని, మూఢనమ్మకాలను, దురాచారాలను సూటిగా ఎదుర్కొంటాయి. అందుకే వేమనను "ప్రజల కవి" అంటారు.
వేమన శతకం — ప్రత్యేకత
వేమన పద్యాలన్నీ ఆత్మీయ ఆంధ్ర ఛందస్సు ఆటవెలదిలో సాగుతాయి, ప్రతి పద్యం "విశ్వదాభిరామ వినురవేమ" అనే మకుటంతో ముగుస్తుంది. ఈ మకుటంలో "వేమ" అనే పదం కవి పేరేకాదు — "నమ్మకం" అనే అర్థం కూడా; ప్రపంచానంద పరమేశ్వరుని నమ్మండి అనే ముద్దు పలుకు.
వేమన పద్యాలు మూడు రకాలు — నీతి (మనవి, విజయం), సామాజిక విమర్శ (కులం, ఆడపడుచు, మూఢనమ్మకాలు), యోగ-ఆధ్యాత్మిక (జపం, యోగం, గురుమహిమ). "తన కొప్ప తన కొయ్య నందు" లాంటి మామూలు జీవిత దృశ్యాల ద్వారా లోతైన తత్వం చెబుతారు.
1829లో సి.పి. బ్రౌన్ వేమన పద్యాలను ఇంగ్లీషులోకి అనువదించి ప్రపంచానికి పరిచయం చేశాడు. నేడు వేమన పద్యాలు తెలుగు నేల మీద అత్యధికంగా ఉటంకించబడే సాహిత్యం; వేమన జయంతి ప్రతి సంవత్సరం ఘనంగా జరుపుకుంటారు.
వేమన గురించి సందేహాలు
వేమన జన్మస్థలం, కులం, కాలం — మూడింటి మీద పండితుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలున్నాయి. శతాబ్దాల వ్యవధిలో అనేక కవుల పద్యాలు "వేమ" మకుటంతో ఒకే సంకలనంలో చేరి ఉండొచ్చని కూడా ఒక వాదన. కానీ ఈ సందేహాలేవీ వేమన పద్యాల ప్రజాదరణను తగ్గించలేదు.
In English
Vemana was a 17th-century Telugu philosopher-poet whose ataveladi verses — each ending with the refrain 'Viswadabhirama Vinura Vema' — attack caste pride, superstition and hypocrisy with startling directness. Tradition identifies him with Kumaragiri Vema Reddy of Katarupalli in Kadapa district, a bell-metal worker turned yogi; C.P. Brown introduced his poetry to the English-speaking world in 1829.
ప్రశ్నోత్తరాలు · FAQ
వేమన ఎప్పుడు జీవించారు?
వేమన 17వ శతాబ్దానికి చెందినవారని (సా.శ. 1650–1720 ప్రాంతం) సాహిత్య చరిత్రకారుల అంచనా. ఖచ్చితమైన జనన-మరణ వివరాలు లభించడం లేదు.
వేమన జన్మస్థలం ఎక్కడ?
ప్రసిద్ధ ఐతిహ్యం ప్రకారం వేమన కడప జిల్లాలోని కటారుపల్లికి చెందినవారు. అయితే జన్మస్థలం గురించి పండితుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.
వేమన శతకంలో ఎన్ని పద్యాలు ఉన్నాయి?
వేమన మకుటంతో వెలువడిన పద్యాలు వెయ్యికి పైగా సేకరించబడ్డాయి; ప్రామాణికంగా చెప్పుకోదగిన సంకలనాల్లో సాధారణంగా కొన్ని వందల పద్యాలు ఉంటాయి. ఈ సైట్లో 1,364 పద్యాలు భావం, పదార్థాలతో అందుబాటులో ఉన్నాయి.
"విశ్వదాభిరామ వినురవేమ" అంటే ఏమిటి?
ఇది వేమన పద్యాల మకుటం (పునరావృత ముగింపు). "విశ్వదాభిరామ" అంటే విశ్వానికి ఇంపైనవాడు, జగత్తుకు ఆనందదాయకుడు అని అర్థం; "వినురవేమ" అంటే "విను వేమా" — వేమన తనను తాను సంబోధించుకోవడం. కొందరు "వేమ" అనే పదాన్ని "నమ్మకం" అనే అర్థంలో కూడా తీసుకుంటారు; ఈ మకుటపు ఖచ్చితమైన అర్థం మీద పండితుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి.