స్త్రీల యెడ వాదులాడకు,
Sumathi Satakam (సుమతీ శతకం) · పద్యం 108 · Baddena Bhupaludu
స్త్రీల యెడ వాదులాడకు,
బాలురతో జెలిమిచేసి భాషింపకుమీ,
మేలైన గుణము విడువకు,
మేలిన పతి నింద సేయ కెన్నడు సుమతీ!
Transliteration
strīla yeḍa vādulāḍaku, bāluratō jelimicēsi bhāṣimpakumī, mēlain guṇamu viḍuvaku, mēlina pati ninda sēya kennaḍu sumatī!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
స్త్రీల యెడ వాదులాడకు,
- స్త్రీల
- ఆడవారి, మగువల of women, women's
- యెడ
- పట్ల, విషయంలో towards, in the matter of
- వాదులాడకు
- గొడవ పడకు, తర్కించకు do not argue, do not quarrel
బాలురతో జెలిమిచేసి భాషింపకుమీ,
- బాలురతో
- పిల్లలతో, చిన్నవారితో with children, with boys
- జెలిమిచేసి
- స్నేహం చేసి, సఖ్యతగా ఉండి having befriended, making friendship
- భాషింపకుమీ
- మాట్లాడకు, సంభాషించకు do not speak, do not converse (immaturely)
మేలైన గుణము విడువకు,
- మేలైన
- మంచిదైన, శ్రేష్ఠమైన good, excellent
- గుణము
- స్వభావము, నడవడిక character, virtue
- విడువకు
- వదలకూడదు, విడిచిపెట్టకు do not abandon, do not give up
మేలిన పతి నింద సేయ కెన్నడు సుమతీ!
- మేలిన
- ఏలిన, పాలించే ruling, master (variant of 'elina')
- పతి
- ప్రభువు, యజమాని lord, master
- నింద
- దూషణ, ఆరోపణ blame, insult
- సేయ కెన్నడు
- ఎప్పుడూ చేయకు, ఎన్నడూ చేయవద్దు never do, do not ever do
- సుమతీ
- మంచి బుద్ధి గలవాడా Oh one with good mind
భావం · Meaning
ఓ సుమతీ! స్త్రీలతో అనవసరమైన వాదనలకు దిగకూడదు. చిన్నపిల్లలతో స్నేహం చేసి వారిలాగా చులకనగా మాట్లాడకూడదు. నీలోని మంచి గుణాలను ఎన్నడూ విడిచిపెట్టకూడదు. నిన్ను పోషించే యజమానిని లేదా ప్రభువును ఎప్పుడూ నిందించకూడదు.
In English
Oh Sumati! Do not enter into futile arguments with women. Do not befriend children and lower your dignity by speaking immaturely like them. Never abandon your virtuous character. Never speak ill of the master or ruler who supports and governs you.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse advises on maintaining dignity and professional boundaries. It suggests avoiding unnecessary domestic conflicts, maintaining maturity by not engaging in childish gossip, upholding one's integrity, and refraining from badmouthing employers or leaders, which remains relevant for professional success and personal peace.