తమలము వేయని నోరును,
Sumathi Satakam (సుమతీ శతకం) · పద్యం 54 · Baddena Bhupaludu
తమలము వేయని నోరును,
విమతులతో చెలిమి చేసి వెతబడు తెలివిన్,
గమలములు లేని కొలకును,
హిమధాముడు లేని రాత్రి హీనము సుమతీ
Transliteration
tamalamu vēyani nōrunu, vimatulatō celimi cēsi vetabaḍu telivin, gamalamulu lēni kolakunu, himadhāmuḍu lēni rātri hīnamu sumatī
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
తమలము వేయని నోరును,
- తమలము
- తాంబూలము, విడెము betel leaf, pan
- వేయని
- ధరించని, నమలని not put, not chewed
- నోరును
- వదనము, నోరు mouth, oral cavity
విమతులతో చెలిమి చేసి వెతబడు తెలివిన్,
- విమతులతో
- శత్రువులతో, గిట్టనివారితో with enemies, with adversaries
- చెలిమి
- స్నేహము, మైత్రి friendship, alliance
- చేసి
- ఒనర్చి, చేసి having done, making
- వెతబడు
- బాధపడు, కష్టపడు suffers, is distressed
- తెలివిన్
- బుద్ధి, వివేకము intelligence, wisdom
గమలములు లేని కొలకును,
- గమలములు
- తామర పూలు, పద్మములు lotuses, water lilies
- లేని
- ఉండని, రహితమైన without, lacking
- కొలకును
- చెరువు, సరస్సు pond, lake
హిమధాముడు లేని రాత్రి హీనము సుమతీ
- హిమధాముడు
- చంద్రుడు, జాబిల్లి The Moon, one with cool rays
- లేని
- కనిపించని, లేనట్టి without, absent
- రాత్రి
- నిశ, రేయి night, darkness
- హీనము
- వ్యర్థము, శోభలేనిది wretched, useless/lacking beauty
- సుమతీ
- మంచి బుద్ధి గలవాడా Oh person of good mind
భావం · Meaning
తాంబూలము వేసుకొనని నోరు, శత్రువులతో స్నేహము చేసి కష్టాలు తెచ్చుకొనే బుద్ధి, తామరలు లేని చెరువు, చంద్రుడు లేని రాత్రి—ఇవన్నీ అందవిహీనములు మరియు వ్యర్థములు. కొన్ని వస్తువులకు లేదా వ్యక్తులకు ఉండవలసిన లక్షణాలు లేనప్పుడు వాటికి విలువ ఉండదని దీని భావం.
In English
A mouth unadorned by betel leaves, an intellect that suffers by befriending enemies, a pond without lotuses, and a night without the moon are all considered wretched and devoid of beauty. The verse illustrates that certain things lose their essence and value when they lack their defining positive attributes or proper company.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
In a modern sense, this poem highlights the importance of 'value-add' and appropriate association. Just as a lake needs lotuses to be complete, our intelligence is only valuable if used to choose the right company; associating with toxic people (enemies) renders our wisdom useless. It reminds us that functionality alone isn't enough—grace, beauty, and wisdom in relationships are essential for a fulfilled life.