ముఖ్య కంటెంట్‌కు వెళ్లండి
తెలుగు సంపద

మానధను డాత్మధృతి చెడి

Sumathi Satakam (సుమతీ శతకం) · పద్యం 93 · Baddena Bhupaludu

మానధను డాత్మధృతి చెడి

హీనుండగు వాని నాశ్రయించుట యెల్లన్‌

మానెడు జలముల లోపల

నేనుగు మెయి దాచినట్టు లెఱుగుము సుమతీ!

Transliteration

mānadhanu ḍātmadhr̥ti ceḍi hīnuṇḍagu vāni nāśrayiñcuṭa yellan māneḍu jalamula lōpala nēnugu meyi dācinaṭṭu lerugumu sumatī!

పదాల అర్థాలు · Word Meanings

మానధను డాత్మధృతి చెడి

మానధనుడు
అభిమానమే ధనముగా గలవాడు, గౌరవనీయుడు One who considers honor as wealth, Self-respecting person
ఆత్మధృతి
మనోధైర్యము, స్వయం నిగ్రహం Self-courage, Firmness of mind
చెడి
కోల్పోయి, నశించి Having lost, Spoiled

హీనుండగు వాని నాశ్రయించుట యెల్లన్‌

హీనుండగు
నీచుడైన, అల్పుడైన Lowly, Vile
వాని
అట్టి వానిని, పురుషుని Him, That person
ఆశ్రయించుట
శరణు కోరుట, యాచించుట Seeking refuge, Depending upon
ఎల్లన్
అంతయు, పూర్తిగా All of it, Entirely

మానెడు జలముల లోపల

మానెడు
ఒక చిన్న కొలత, మానిక A small measure (approx. a liter), A potful
జలముల
నీళ్ళ, నీటి Of water, Waters
లోపల
అందు, లోన Inside, Within

నేనుగు మెయి దాచినట్టు లెఱుగుము సుమతీ!

ఏనుగు
గజము, కరి Elephant, Tusker
మెయి
శరీరము, దేహము Body, Physical form
దాచినట్టు
దాచిన విధముగా, మరుగుపరచినట్లు Like hiding, As if concealing
ఎఱుగుము
తెలుసుకొనుము, గ్రహించుము Know this, Understand

భావం · Meaning

అభిమానవంతుడైన వాడు తన ధైర్యాన్ని కోల్పోయి నీచుని ఆశ్రయించడం, ఏనుగు తన భారీ శరీరాన్ని చిన్న మానెడు నీళ్ళలో దాచడానికి ప్రయత్నించడం వంటిది. అది అసాధ్యం మరియు ఆ ప్రయత్నం నలుగురికీ తెలిసిపోయి అవమానం పాలవుతుంది.

In English

For a self-respecting person to lose their resolve and seek help from a low-minded individual is as futile as an elephant trying to hide its massive body in a small pot of water. Just as the elephant cannot be concealed in such little water, the disgrace of a noble person bowing to the vile cannot be hidden.

నేటి సందర్భం · Modern relevance

In modern life, this warns against compromising one's integrity for short-term gains from unethical sources. Just as a massive scandal cannot be hidden, a person of high standing lowering their standards to seek favors from corrupt individuals will inevitably face public exposure and loss of reputation. It emphasizes that dignity should never be traded for dependency on the unworthy.