మేలెంచని మాలిన్యుని,
Sumathi Satakam (సుమతీ శతకం) · పద్యం 94 · Baddena Bhupaludu
మేలెంచని మాలిన్యుని,
మాలను, మొగసాలెవాని, మంగలి హితుగా
నేలిన నరపతి రాజ్యము
నేల గలసి పోవుగాని నెగడదు సుమతీ!
Transliteration
mēleñcani mālinyuni, mālanu, mogasālevāni, maṅgali hitugā nēlina narapati rājyamu nēla galasi pōvugāni negaḍadu sumatī!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
మేలెంచని మాలిన్యుని,
- మేలెంచని
- ఉపకారమును తలచని, మేలు మరచిన ungrateful, one who ignores help received
- మాలిన్యుని
- దుర్మార్గుని, పాపాత్ముని wicked person, sinner
మాలను, మొగసాలెవాని, మంగలి హితుగా
- మాలను
- పంచముని, మాలవానిని a person of the Mala caste, an outcaste (historical context)
- మొగసాలెవాని
- కంసాలివానిని, స్వర్ణకారుని goldsmith, smith
- మంగలి
- క్షౌరకుని, నాయిబ్రాహ్మణుని barber
- హితుగా
- స్నేహితునిగా, మిత్రునిగా as a friend, as a well-wisher
నేలిన నరపతి రాజ్యము
- నేలిన
- పాలించిన, ఏలిన ruled, governed
- నరపతి
- రాజు, ప్రభువు king, ruler
- రాజ్యము
- దేశము, సామ్రాజ్యము kingdom, realm
నేల గలసి పోవుగాని నెగడదు సుమతీ!
- నేల గలసి పోవు
- మట్టిలో కలిసిపోవును, నాశనమగును will perish, will mix with the earth
- గాని
- కానీ but
- నెగడదు
- వృద్ధి చెందదు, ప్రకాశించదు will not prosper, will not shine
- సుమతీ
- ఓ మంచి బుద్ధి గలవాడా Oh Sumati, Oh one with a good mind
భావం · Meaning
ఓ సుమతీ! చేసిన మేలు మరచిన కృతఘ్నుని, మాలవానిని, కంసాలిని, మంగలిని తన హితులుగా లేదా సలహాదారులుగా చేసుకుని పాలించే రాజు యొక్క రాజ్యము నాశనమైపోతుంది తప్ప అభివృద్ధి చెందదు.
In English
Oh Sumati! If a king chooses an ungrateful person, an outcaste, a goldsmith, or a barber as his close advisors or friends, his kingdom will surely perish and turn to dust rather than prosper. The verse warns that associating with unworthy or untrustworthy individuals leads to downfall.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
While the specific caste references reflect the social hierarchy of the poet's time, the core message remains relevant: a leader's success depends on the quality of their advisors. Surrounding oneself with ungrateful, unethical, or unqualified individuals leads to failure. In a modern context, this teaches us to choose friends and colleagues based on their character, integrity, and competence rather than flattery or convenience.