మందుదినఁ బోటు మానును
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1036 · Yogi Vemana
మందుదినఁ బోటు మానును
మందు దినగ జేయఁ బొలఁతి మహిలో వలచు
మందుదిన కుదురు రోగము
మందుదినం గలదు పుష్టి మహిలో వేమా!
Transliteration
Mandudina pōṭu mānunu Mandu dinaga jēya polati mahilō valacu Mandudina kuduru rōgamu Mandudinaṁ galadu puṣṭi mahilō vēmā!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
మందుదినఁ బోటు మానును
- మందు
- ఔషధము, మందు Medicine, Drug
- దినఁ
- తినిన, సేవించిన If eaten, If consumed
- బోటు
- నొప్పి, బాధ Pain, Ache
- మానును
- తగ్గును, నయమగును Subsides, Is cured
మందు దినగ జేయఁ బొలఁతి మహిలో వలచు
- మందు
- మరులు మందు, వశీకరణ ఔషధము Potion, Love potion
- దినగ జేయఁ
- తినిపించగా, ప్రయోగించగా If made to eat, If administered
- బొలఁతి
- స్త్రీ, వనిత Woman, Lady
- మహిలో
- భూమిపై, లోకంలో In the world, On earth
- వలచు
- ప్రేమించును, మోహించును Loves, Desires
మందుదిన కుదురు రోగము
- మందుదిన
- మందు తింటే, ఔషధము సేవించగా If medicine is eaten, Upon taking medicine
- కుదురు
- నయమగును, చక్కబడును Cures, Settles
- రోగము
- జబ్బు, వ్యాధి Disease, Illness
మందుదినం గలదు పుష్టి మహిలో వేమా!
- మందుదినం
- మందు తింటే, ఔషధ సేవన వల్ల By eating medicine, Through medication
- గలదు
- కలుగును, ఉండును There is, Occurs
- పుష్టి
- బలము, శక్తి Strength, Nourishment
- వేమా
- ఓ వేమనా O Vema
భావం · Meaning
ఈ పద్యంలో వేమన ఔషధాల (మందు) గొప్పతనాన్ని మరియు వాటి ప్రభావాలను వివరిస్తున్నారు. మందు వాడటం వల్ల శారీరక నొప్పులు తగ్గుతాయి, రోగాలు నయమవుతాయి, మరియు శరీరానికి బలం చేకూరుతుంది. అలాగే, ఆ కాలంలో మూలికా వైద్యంలో భాగంగా 'మరులు మందు' వంటి ప్రయోగాల ద్వారా స్త్రీలను వశపరచుకోవచ్చనే నమ్మకాన్ని కూడా ప్రస్తావించారు.
In English
In this verse, Vemana enumerates the efficacy of medicine (herbs/drugs) in the physical world. He states that medicine has the power to cure pain, heal diseases, and provide physical strength (vitality). He also references the contemporary belief in love potions ('Marulu Mandu'), suggesting that herbs were believed to influence even human emotions and attraction.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the timeless importance of healthcare and the tangible impact of substances on the human body. In a modern context, it reflects the role of medical science and pharmacology in managing pain, curing illnesses, and improving vitality through supplements. While the reference to 'love potions' is archaic, it underscores the human desire to find solutions—medical or magical—for all life's problems, from health to relationships.