ముండమోపితోడ మునుఁగుచుఁ దేలుచు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1123 · Yogi Vemana
ముండమోపితోడ మునుఁగుచుఁ దేలుచు
నుండఁగానె మోహ ముండెఁ గాక
అండఁబాయు వెనుక నాయాసలే లేవు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
muṇḍamōpitōḍa munuṅgucuṁ dēlucu nuṇḍaṅgāne mōha muṇḍeṅ gāka aṇḍaṁbāyu venuka nāyāsalē lēvu viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
ముండమోపితోడ మునుఁగుచుఁ దేలుచు
- ముండమోపి
- వితంతువు, మాయ (అలంకారికంగా) Widow, Wretched woman (Metaphor for Maya/Illusion)
- తోడ
- తో, కూడి With, Along with
- మునుఁగుచుఁ
- మునుగుతూ, లోపలికి పోతూ Sinking, Dipping
- దేలుచు
- తేలుతూ, పైకి వస్తూ Floating, Surfacing
నుండఁగానె మోహ ముండెఁ గాక
- ఉండఁగానె
- ఉన్నంతసేపు, కలిసి ఉండగా While remaining, As long as one is there
- మోహము
- అజ్ఞానము, వ్యామోహము Delusion, Infatuation/Attachment
- ఉండెఁ గాక
- తప్పక ఉంటుంది, ఉండి తీరుతుంది Will certainly exist, Will persist
అండఁబాయు వెనుక నాయాసలే లేవు
- అండ
- ఆశ్రయము, సహవాసము Support, Company/Proximity
- పాయు
- వదలిన, విడిపోయిన Leaves, Separates from
- వెనుక
- తరువాత, పిమ్మట After, Subsequently
- ఆయాసలే
- కష్టాలు, శ్రమలు Troubles, Fatigue/Strain
- లేవు
- ఉండవు, నశిస్తాయి Do not exist, Are gone
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును సృష్టించినవాడా, విశ్వానికి ప్రియమైనవాడా Beloved of the Universe, One who delights the universe
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించు Listen, Hear
- వేమ
- వేమన, కవి పేరు Vema, Name of the poet
భావం · Meaning
మాయ అనే ముండమోపితో కలిసి సంసార సాగరంలో మునుగుతూ తేలుతూ ఉన్నంత కాలం మనిషికి మోహం (అజ్ఞానం) వదలదు. ఎప్పుడైతే ఆ మాయ యొక్క సహవాసాన్ని లేదా ఆశ్రయాన్ని వదిలివేస్తాడో, అప్పుడే సంసార కష్టాలన్నీ తొలగిపోయి శాంతి లభిస్తుంది.
In English
As long as one remains attached to Maya (illusion), metaphorically described here as a wretched companion, one continues to sink and float in the ocean of delusion. It is only when one severs this attachment and leaves this false support that all worldly troubles and fatigue cease to exist.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
In modern life, this verse serves as a powerful reminder to identify and detach from toxic habits, false beliefs, or materialistic obsessions that we mistakenly rely on for support. Just as staying in a bad relationship or clinging to an illusion causes constant emotional ups and downs ('sinking and floating'), true peace of mind comes only when we have the courage to let go of what drains us.