మూల విద్యయందు ముఖ్యతేజములోన

Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1143 · Yogi Vemana

మెలగు చిత్పరుండు మిహిరు పగిది

కాలకర్మములకు కాలుండె సాక్షిరా

విశ్వదాభిరామ వినురవేమ!

Transliteration

Mūla vidyayandu mukhyatējamulōna Melagu citparuṇḍu mihiru pagidi Kālakarmamulaku kāluṇḍe sākṣirā Viśvadābhirāma vinuravēma

పదాల అర్థాలు · Word Meanings

మూల విద్యయందు ముఖ్యతేజములోన

మూల: మొదటి, ప్రధానమైన Root, Primal
విద్యయందు: జ్ఞానమునందు, చదువులో In knowledge, In the wisdom
ముఖ్య: ప్రధాన, శ్రేష్ఠమైన Chief, Main
తేజములోన: కాంతిలో, ప్రకాశములో In the radiance, Within the light

మెలగు చిత్పరుండు మిహిరు పగిది

మెలగు: సంచరించు, ప్రకాశించు Moves, Shines
చిత్పరుండు: పరమాత్మ, జ్ఞాన స్వరూపుడు Supreme Consciousness, The Supreme Being
మిహిరు: సూర్యుడు, భాస్కరుడు Sun, Solar deity
పగిది: వలె, విధముగా Like, In the manner of

కాలకర్మములకు కాలుండె సాక్షిరా

కాల: సమయము, కాలము Time, Destiny
కర్మములకు: పనులకు, క్రియలకు To actions, To deeds (Karma)
కాలుండె: యముడే, కాలపురుషుడే The Lord of Time, Death/God himself
సాక్షిరా: సాక్ష్యము చెప్పువాడు, చూచువాడు Is the witness, Observer

విశ్వదాభిరామ వినురవేమ!

విశ్వదాభిరామ: విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వమునకు ఆధారమైనవాడా Beloved of the Universe, One who pleases the world
వినురవేమ: వినవయ్య వేమ, తెలుసుకో వేమన Listen O Vema, Hear this Vema

భావం · Meaning

మూల విద్యయైన ఆత్మజ్ఞానములో, పరమాత్మ సూర్యుని వలె దేదీప్యమానముగా వెలుగొందుచున్నాడు. సమస్త కాలమునకు మరియు జీవుల కర్మలకు ఆ పరమాత్మే నిత్య సాక్షిగా ఉన్నాడు.

In English

In the realm of primal spiritual knowledge, the Supreme Consciousness shines resplendently like the sun. That Divine Being stands as the eternal witness to the unfolding of time and the actions (karma) of all beings.

నేటి సందర్భం · Modern relevance

This verse reminds us that amidst the chaos of daily actions and the passage of time, there is a constant, witnessing awareness within. Just as the sun illuminates the world without being affected by it, cultivating this 'witness consciousness' helps one remain detached and balanced in modern life's stresses.