వాఁత నాకు మేను వలపట మెడవాఁడు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1195 · Yogi Vemana
వాఁత నాకు మేను వలపట మెడవాఁడు
ఒంటికాలువాఁడు నొప్పుచుండు
రాజసభలయందె రంజిల్ల మాట్లాడు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
Vā̃ta nāku mēnu valapaṭa meḍavāḍu Oṇṭikāluvāḍu noppuchuṇḍu Rājasabhalayande ran̄jilla māṭlāḍu Viśvadābhirāma vinara vēma!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
వాఁత నాకు మేను వలపట మెడవాఁడు
- వాఁత
- వ్రాత, రచన Writing, Inscription
- నాకు
- నాకు To me, For me
- మేను
- శరీరము, దేహము Body, Physical form
- వలపట
- కుడివైపున, కుడి దిక్కున On the right side, To the right
- మెడవాఁడు
- మెడ కలిగినవాడు, కంఠము గలవాడు Man with a neck, One possessing a neck
ఒంటికాలువాఁడు నొప్పుచుండు
- ఒంటికాలువాఁడు
- ఒక కాలు మాత్రమే ఉన్నవాడు, ఏకపాదుడు One-legged man, Person with a single leg
- నొప్పుచుండు
- ఒప్పుచుండు, ప్రకాశించుచుండు Shines, Appears fit/agreeable
రాజసభలయందె రంజిల్ల మాట్లాడు
- రాజసభలయందె
- రాజుల కొలువులలోనే, సభలలోనే In royal courts only, In king's assemblies
- రంజిల్ల
- సంతోషపెట్టునట్లు, ప్రకాశించునట్లు Pleasingly, Delightfully
- మాట్లాడు
- సంభాషించును, పలుకును Speaks, Converses
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who is dear to the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించుము Listen, Hear
- వేమ
- వేమన, ఓ వేమా O Vema, Vemana
భావం · Meaning
ఇది ఒక పొడుపు కథ (Riddle). దీనికి సమాధానం 'కలం' (Pen) లేదా 'గంటం' (Stylus). వ్రాతయే దీని శరీరము. ఇది కుడి చేతిలో పట్టుకోబడుతుంది (మెడ కుడివైపున ఉంటుంది). దీనికి ఒకే కాలు (పాళీ/ముల్లు) ఉంటుంది. ఇది రాజసభలలో జ్ఞానాన్ని, కవిత్వాన్ని వినిపిస్తూ అందరినీ రంజింపజేస్తుంది.
In English
This verse is a riddle describing a 'Pen' (Kalam) or 'Stylus' (Ghantam). It characterizes the pen as having writing for a body, being held by the neck in the right hand, standing on a single leg (the nib), and speaking eloquently in royal courts through the written word.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This riddle highlights the timeless power of the written word. Just as the stylus was the primary tool for administration and culture in royal courts, modern writing tools—whether physical pens or digital keyboards—remain the 'one-legged' instruments that shape laws, literature, and communication in today's world.