వంటదప్పునపుడు వంటకము విషంబు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1196 · Yogi Vemana
వంటదప్పునపుడు వంటకము విషంబు
కంటఁ జూడఁగానె కంటగించుఁ
గంటకమునఁ దిన్నకడి గండమైవచ్చు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
vaṇṭadappunapuḍu vaṇṭakamu viṣambu kaṇṭaṁ jūḍaṅgāne kaṇṭagiñcuṁ gaṇṭakamunaṁ dinnakaḍi gaṇḍamaivaccu viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
వంటదప్పునపుడు వంటకము విషంబు
- వంట
- పాకము, వండటము cooking, cuisine
- దప్పునపుడు
- చెడినప్పుడు, తప్పు జరిగినప్పుడు when it fails, when it goes wrong
- వంటకము
- ఆహార పదార్థము, వండినది dish, cooked food
- విషంబు
- విషము, హానికరము poison, harmful substance
కంటఁ జూడఁగానె కంటగించుఁ
- కంటఁ
- కంటితో, నేత్రముతో with the eye, visually
- జూడఁగానె
- చూడగానే, వీక్షించగానే as soon as one sees, upon looking
- కంటగించుఁ
- అసహ్యము పుట్టును, గిట్టకపోవు causes aversion, feels disgusting
గంటకమునఁ దిన్నకడి గండమైవచ్చు
- గంటకమునఁ
- ద్వేషముతో, కష్టముతో (ముల్లుతో) with aversion, with hatred (literally: with a thorn)
- దిన్న
- తిన్న, భుజించిన eaten, consumed
- కడి
- ముద్ద, కబళము morsel, bite of food
- గండమైవచ్చు
- ప్రమాదముగా మారును, ముప్పు తెచ్చును becomes a danger, becomes a peril
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును పోషించువాడా, విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా Beloved of the Universe, One who delights the universe
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన, కవి నామము Vemana, name of the poet
భావం · Meaning
వంట సరిగా కుదరకపోతే ఆ ఆహారం విషతుల్యమవుతుంది. దానిని చూడగానే అసహ్యం కలుగుతుంది. అటువంటి ఆహారాన్ని అయిష్టతతో లేదా అసహ్యంతో తింటే, ఆ ఒక్క ముద్ద కూడా ప్రాణానికి ముప్పుగా మారుతుంది. (అనగా, చెడిపోయిన ఆహారాన్ని గానీ, అయిష్టంగా గానీ భుజించరాదు).
In English
When cooking is spoiled, the food becomes like poison and creates disgust upon sight. Eating even a morsel of such food with aversion or hatred can become a fatal danger. One should not consume food that is spoiled or eaten in a state of distress/disgust.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the importance of food safety and mindful eating. In a modern context, it warns against consuming spoiled or unhygienic food which can lead to food poisoning ('gandam'). Psychologically, it also suggests that eating while stressed, angry, or disgusted affects digestion and health negatively.