వేము పాలఁబోసి వెయ్యేండ్లు పెంచిన
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1241 · Yogi Vemana
వేము పాలఁబోసి వెయ్యేండ్లు పెంచిన
చేదువిడిచి తీపు చెందదెపుడు
నోగుగుణము విడిచి యుచితజ్ఞుఁ డగునట్లు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
vēmu pālan̆bōsi veyyēṇḍlu pen̄cina cēduviḍici tīpu cendadepuḍu nōguguṇamu viḍici yucitajñun̆ ḍagunaṭlu viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
వేము పాలఁబోసి వెయ్యేండ్లు పెంచిన
- వేము
- వేప చెట్టు, నింబ వృక్షము Neem tree, Azadirachta indica
- పాలఁబోసి
- పాలు పోసి, క్షీరము పోసి pouring milk, watering with milk
- వెయ్యేండ్లు
- వెయ్యి సంవత్సరాలు, చాలా కాలం thousand years, a very long time
- పెంచిన
- పోషించిన, వృద్ది చేసిన nurtured, grown
చేదువిడిచి తీపు చెందదెపుడు
- చేదు
- చేదు గుణము, తిక్తము bitterness, bitter taste
- విడిచి
- వదిలి, తొలగి leaving, giving up
- తీపు
- తియ్యదనము, మాధుర్యము sweetness, sweet taste
- చెందదెపుడు
- ఎన్నటికీ పొందదు, ఎప్పుడూ మారదు never attains, does not become (sweet) ever
నోగుగుణము విడిచి యుచితజ్ఞుఁ డగునట్లు
- నోగుగుణము
- చెడ్డ గుణము (ఓగు గుణము), నీచ స్వభావము wicked nature, bad quality (variant of 'ogu')
- విడిచి
- వదిలిపెట్టి, మానివేసి leaving, abandoning
- యుచితజ్ఞుఁ
- మంచి తెలిసినవాడు, వివేకి knower of propriety, wise person
- డగునట్లు
- అవుతాడా (అవడు), అయిన విధముగా like becoming, as if he becomes (implied: he does not)
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వానికి ప్రియమైనవాడా Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించుము listen, hear this
- వేమ
- ఓ వేమన, వేమన కవి Oh Vema, Vemana
భావం · Meaning
వేప చెట్టుకు నీళ్లకు బదులు పాలు పోసి వెయ్యి సంవత్సరాలు పెంచినా, అది తన సహజమైన చేదును వదిలి తియ్యగా మారదు. అలాగే, పుట్టుకతోనే చెడ్డ గుణాలు కలిగిన వ్యక్తికి ఎంత మంచి చెప్పినా, ఎన్ని ఉపకారాలు చేసినా, అతడు తన నీచ స్వభావాన్ని మార్చుకొని మంచివాడు కాలేడు. సహజ గుణం మారడం అసాధ్యం.
In English
Just as a neem tree will never lose its bitterness and become sweet even if nurtured with milk for a thousand years, a wicked person will never abandon their bad nature to become wise or good. Inherent nature is stubborn and often unchangeable despite external efforts.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the concept of 'nature vs. nurture,' suggesting that inherent traits are deeply ingrained. In a modern context, it warns us that while education and environment are important, some fundamental character flaws or toxic behaviors in people cannot be easily fixed by external kindness or resources alone. It advises discernment in whom we invest our time and energy, as not everyone is willing or able to change their core nature.