శూద్రతనము పోయె శూద్రుఁడఁ గానని
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1298 · Yogi Vemana
శూద్రతనము పోయె శూద్రుఁడఁ గానని
ద్విజుఁ డనుకొనుటెల్ల దెలివిలేమి
ఇత్త డెసఁగ పసిడి కీడన వచ్చునా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
śūdratanamu pōye śūdruḍaṁ gānani dvijuḍ anukonuṭella delivilēmi itta ḍesaṁga pasiḍi kīḍana vaccunā viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
శూద్రతనము పోయె శూద్రుఁడఁ గానని
- శూద్రతనము
- శూద్రత్వము, నీచ గుణము Shudra-nature, Lowly quality
- పోయె
- నశించెను, తొలగిపోయెను Gone, Disappeared
- శూద్రుఁడఁ
- శూద్రుడను, తక్కువ కులస్థుడను I am a Shudra, Low-born man
- గానని
- కాను అని, కాదని పలుకుట Saying 'I am not', Denying being one
ద్విజుఁ డనుకొనుటెల్ల దెలివిలేమి
- ద్విజుఁడు
- బ్రాహ్మణుడు, రెండు జన్మలు కలవాడు Twice-born, Brahmin
- అనుకొనుటెల్ల
- భావించుట అంతయు, తలచుట Thinking so entirely, Assuming completely
- దెలివిలేమి
- అజ్ఞానము, తెలివితక్కువతనము Ignorance, Lack of wisdom
ఇత్త డెసఁగ పసిడి కీడన వచ్చునా
- ఇత్తడి
- ఒక మిశ్రమ లోహము, పిత్తడి Brass, Alloy metal
- ఎసఁగ
- ప్రకాశించగా, మెరవగా Shining, Glittering
- పసిడికి
- బంగారమునకు, స్వర్ణమునకు To gold, Compared to gold
- ఈడు
- సమానము, సాటి Equal, Match
- అన వచ్చునా
- అనవచ్చా?, పోల్చవచ్చా? Can it be said?, Is it comparable?
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును కాపాడువాడా, విశ్వమునకు ప్రియమైనవాడా Beloved of the Universe, One who delights the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు Listen, Hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమా Vema, O Vema
భావం · Meaning
కేవలం మాటలతో 'నేను శూద్రుడను కాను, నాలోని నీచ గుణములు పోయినవి, నేను బ్రాహ్మణుడను' అని చెప్పుకోవడం అవివేకం. ఇత్తడిని ఎంతగా మెరుగుపెట్టినా అది బంగారంతో సమానం కాలేదు. అలాగే, గుణము మారకుండా కేవలం వేషభాషలతో గొప్పవారమని చెప్పుకునేవారు నిజమైన జ్ఞానులు కాలేరు.
In English
It is foolishness to claim high status (Dvija) merely by asserting that one is no longer a Shudra, without possessing the actual noble qualities. Just as brass, no matter how much it shines, can never equal the value and purity of gold, a person cannot become noble simply by self-proclamation.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse is highly relevant today as a critique of hypocrisy and superficial status. It reminds us that titles, degrees, or social positions (shining brass) do not equate to true character or competence (gold). Genuine worth comes from intrinsic quality, not from the labels we assign to ourselves.