స్త్రీ నెత్తిన రుద్రునకును
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1318 · Yogi Vemana
స్త్రీ నెత్తిన రుద్రునకును
స్త్రీ నోటను బ్రహ్మకెపుడు సిరి గుల్కంగా
స్త్రీ నెదిరి ఱొమ్మున హరికి
స్త్రీ నెడపఁగ గురుఁడ నీవు దేవర వేమా!
Transliteration
Strī nettina rudrunakunu Strī nōṭanu brahmakepuḍu siri gulkaṅgā Strī nediri ṟommuna hariki Strī neḍapaṅga guruḍa nīvu dēvara vēmā!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
స్త్రీ నెత్తిన రుద్రునకును
- స్త్రీ
- ఆడది, వనిత Woman, Female
- నెత్తిన
- తలపైన, శిరస్సున On the head, Atop the head
- రుద్రునకును
- శివునికి, ఈశ్వరునికి To Rudra, To Lord Shiva
స్త్రీ నోటను బ్రహ్మకెపుడు సిరి గుల్కంగా
- స్త్రీ
- ఆడది Woman
- నోటను
- నోటియందు, నాలుకపై In the mouth, On the tongue
- బ్రహ్మకెపుడు
- బ్రహ్మదేవునికి ఎల్లప్పుడూ To Brahma always, Forever for Brahma
- సిరి
- సంపద, శోభ Splendor, Wealth (referring to Saraswati)
- గుల్కంగా
- ఒలికిపోతుండగా, ప్రకాశిస్తుండగా Shining, Flourishing
స్త్రీ నెదిరి ఱొమ్మున హరికి
- స్త్రీ
- ఆడది Woman
- నెదిరి
- ఎదురుగా, సరిజోడుగా Matching, Facing/Present
- ఱొమ్మున
- వక్షస్థలమున, రొమ్ముపై On the chest, In the heart
- హరికి
- విష్ణువునకు To Hari, To Lord Vishnu
స్త్రీ నెడపఁగ గురుఁడ నీవు దేవర వేమా!
- స్త్రీ
- ఆడది Woman
- నెడపఁగ
- విడదీయగా, దూరం చేయగా To remove, To separate/reject
- గురుఁడ
- గురువువా?, గొప్పవాడివా? Are you a Guru?, Are you a master?
- నీవు
- నువ్వు You
- దేవర
- దేవుడా, ప్రభువా O Lord, O God
- వేమా
- వేమన Vema
భావం · Meaning
శివుడు గంగను తలపై, బ్రహ్మ సరస్వతిని నాలుకపై, విష్ణువు లక్ష్మిని వక్షస్థలంపై ధరించారు. సాక్షాత్తు త్రిమూర్తులే స్త్రీకి తమ శరీరంలో అంతటి ప్రాముఖ్యత ఇచ్చినప్పుడు, స్త్రీని నిరసించినంత మాత్రాన లేదా దూరం పెట్టినంత మాత్రాన ఎవరైనా గురువు లేదా గొప్పవారు కాలేరు అని భావం.
In English
The verse highlights the indispensable nature of the feminine principle by noting that the Trinity of Gods all hold women in high esteem: Shiva bears Ganga on his head, Brahma holds Saraswati in his speech, and Vishnu keeps Lakshmi on his chest. Therefore, Vemana questions the validity of false asceticism, asserting that one cannot become a true Guru or spiritual master simply by rejecting or demeaning women.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This poem is a powerful ancient critique of misogyny and the false notion that spirituality requires the rejection of women. It resonates strongly with modern movements for gender equality, reminding us that respect for women is divine and fundamental to existence, rather than an obstacle to it.