హింసఁ జేయకుండుటే ముఖ్య ధర్మంబు

Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 1354 · Yogi Vemana

ఆనక హింసచేసి రవనిసురులు

చావుపశువుఁ దినెడు చండాలుఁడే మేలు

విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!

Transliteration

Himsa cēyakuṇḍuṭē mukhya dharmambu Ānaka himsacēsi ravanisurulu Cāvupaśuvu n dineḍu caṇḍāluḍē mēlu Viśvadābhirāma vinara vēma!

పదాల అర్థాలు · Word Meanings

హింసఁ జేయకుండుటే ముఖ్య ధర్మంబు

హింస: పీడ, బాధ Violence, Harm
చేయకుండుటే: చేయకపోవడమే, మానివేయడమే Not doing, Abstaining from
ముఖ్య: ప్రధానమైన, గొప్ప Primary, Main
ధర్మంబు: నీతి, విధి Duty, Righteousness

ఆనక హింసచేసి రవనిసురులు

ఆనక: అనగా, అలా అనకుండా However, Without hesitation
హింసచేసిరి: హింసించారు, చంపారు Committed violence, Killed
అవనిసురులు: బ్రాహ్మణులు, భూదేవతలు Brahmins, Earth-gods

చావుపశువుఁ దినెడు చండాలుఁడే మేలు

చావుపశువు: చచ్చిన జంతువు, కళేబరము Dead animal, Carrion
తినెడు: తినేటటువంటి, భక్షించే Eating, Consuming
చండాలుఁడే: మాలవాడే, అంటరానివాడే The outcast, The Chandala
మేలు: ఉత్తమం, శ్రేష్ఠం Better, Superior

విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!

విశ్వదాభిరామ: విశ్వమును సృష్టించినవాడా, విశ్వానికి ప్రియమైనవాడా Beloved of the Universe, O Rama
వినర: వినవయ్యా, ఆలకించు Listen, Hear
వేమ: వేమన కవి, ఓ వేమనా Vemana, O Vema

భావం · Meaning

అహింసయే పరమ ధర్మము. యజ్ఞయాగాదుల పేరుతో జీవహింస చేసే బ్రాహ్మణుల కన్నా, సహజంగా మరణించిన పశువు మాంసాన్ని తినే చండాలుడే ఎంతో మేలు అని వేమన భావం. కులము కన్నా గుణము, ఆచరణ ముఖ్యమని దీని సారాంశం.

In English

Non-violence is the supreme duty. Vemana asserts that an outcast who eats an animal that died naturally is morally superior to a high-caste Brahmin who kills a living animal for ritual sacrifice. True nobility lies in compassion (Ahimsa), not in caste or ritual status.

నేటి సందర్భం · Modern relevance

This verse challenges social hierarchies and religious hypocrisy, themes highly relevant today. It reminds us that ethical behavior (like compassion for animals) defines a person's worth more than their social status, job title, or performative religious observances. It encourages a shift from ritualism to humanism and kindness.