ఇంద్రియ పరవశుఁ డధముం
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 142 · Yogi Vemana
ఇంద్రియ పరవశుఁ డధముం
డింద్రియ పరవశుఁడు భక్తియెడ మధ్యముండౌ
నింద్రియజయుఁ డుత్తముఁ జి
తేంద్రియసుతుఁడు విన మహేశుఁడు వేమా!
Transliteration
indriya paravaśu~ ḍadhamuṁ ḍindriya paravaśu~ḍu bhaktiyeḍa madhyamuṇḍau nindriyajayu~ ḍuttamu~ ji tēndriyasutu~ḍu vina mahēśu~ḍu vēmā!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
ఇంద్రియ పరవశుఁ డధముం
- ఇంద్రియ
- పంచేంద్రియములు, జ్ఞానేంద్రియములు Senses, Sensory organs
- పరవశుఁడు
- లొంగినవాడు, అధీనుడు One who is enslaved, One under control of
- అధముం
- నీచుడు, తక్కువ వాడు Lowest person, Inferior man
డింద్రియ పరవశుఁడు భక్తియెడ మధ్యముండౌ
- ఇంద్రియ
- ఇంద్రియములు, కోరికలు Senses, Sensory desires
- పరవశుఁడు
- వశమైనవాడు, బానిస Enslaved one, Controlled by
- భక్తియెడ
- భక్తి విషయంలో, దైవభక్తి ఉంటే In matters of devotion, Regarding devotion
- మధ్యముండౌ
- మధ్యముడు అవుతాడు, సాధారణమైనవాడు Becomes mediocre, Is a middle-class person
నింద్రియజయుఁ డుత్తముఁ జి
- ఇంద్రియజయుఁడు
- ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, జితేంద్రియుడు Conqueror of senses, Master of senses
- ఉత్తముఁడు
- శ్రేష్ఠుడు, గొప్పవాడు Best person, Superior man
తేంద్రియసుతుఁడు విన మహేశుఁడు వేమా!
- జితేంద్రియసుతుఁడు
- ఇంద్రియాలను జయించిన పుణ్యాత్ముడు, జితేంద్రియుడైన పుత్రుడు The son/person who conquered senses, The self-controlled soul
- విన
- వినవయ్యా, తెలుసుకో Listen, Know that
- మహేశుఁడు
- శివుడు, ఈశ్వరుడు Lord Shiva, The Great Lord
- వేమా
- ఓ వేమన, వేమన కవి O Vema, Vemana
భావం · Meaning
ఇంద్రియాలకు బానిసైనవాడు అధముడు. ఇంద్రియ లోలత్వం ఉన్నా భక్తి కలిగినవాడు మధ్యముడు. కానీ ఇంద్రియాలను జయించినవాడే ఉత్తముడు. అట్టి జితేంద్రియుడు సాక్షాత్తు శివునితో సమానమని (లేదా శివుడే అని) వేమన భావము.
In English
Vemana categorizes humans into three levels based on self-control. The lowest is one enslaved by senses; the middle is one who struggles but has devotion; the highest (Uttama) is the one who has conquered their senses. Such a master of senses is equated to Lord Shiva himself.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the timeless value of self-discipline over mere indulgence. In the modern world, where distractions and addictions (digital or material) are rampant, the message is that true excellence and divinity lie not in consumption, but in self-mastery and control over one's impulses.