కొంకణంబు పోఁవగుక్క సింహము గాదు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 279 · Yogi Vemana
కొంకణంబు పోఁవగుక్క సింహము గాదు
కాశిబోవఁబంది గజము గాదు
వేఱె జాతివాఁడు వ్రిపుఁడు గాఁడయా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
koṅkaṇambu pōvaṅgukka siṃhamu gādu kāśibōvaṁbandi gajamu gādu vēṟe jātivāḍu vripuḍu gāḍayā viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కొంకణంబు పోఁవగుక్క సింహము గాదు
- కొంకణంబు
- కొంకణ దేశము, ఒక ప్రాంతము Konkan region, A foreign land
- పోఁవ
- వెళ్లినంత మాత్రాన, పోగా by going, upon visiting
- గుక్క
- కుక్క, శునకము dog, canine
- సింహము
- మృగరాజు, కేసరి lion, king of beasts
- గాదు
- కాదు, అవ్వదు is not, does not become
కాశిబోవఁబంది గజము గాదు
- కాశి
- వారణాసి, పుణ్యక్షేత్రము Kasi, Varanasi (holy city)
- బోవఁ
- వెళ్లగా, చేరగా by going, upon reaching
- బంది
- పంది, వరాహము pig, swine
- గజము
- ఏనుగు, కరి elephant, pachyderm
- గాదు
- కాదు, మారదు is not, does not become
వేఱె జాతివాఁడు వ్రిపుఁడు గాఁడయా
- వేఱె
- ఇతర, భిన్నమైన different, other
- జాతివాఁడు
- కులము వాడు, స్వభావము కలవాడు person of a caste, person of a specific nature
- వ్రిపుఁడు
- విప్రుడు (సవరణ), బ్రాహ్మణుడు Brahmin (Viprudu), learned person
- గాఁడయా
- కాడయ్యా, అవ్వడు కదా does not become, will not be
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన, కవి నామము Vemana, O Vemana
భావం · Meaning
స్థలము మారినంత మాత్రాన జంతువుల గుణము మారనట్లే, మనిషి కూడా పుణ్యక్షేత్రాలకు వెళ్ళినంత మాత్రాన లేక వేషధారణ మార్చినంత మాత్రాన తన సహజ గుణాన్ని మార్చుకోలేడు. కుక్క కొంకణము వెళ్ళినా సింహము కాదు, పంది కాశీకి వెళ్ళినా ఏనుగు కాదు; అలాగే అజ్ఞాని బాహ్య ఆడంబరములతో జ్ఞాని (విప్రుడు) కాలేడు.
In English
Just as a dog does not become a lion by going to Konkan, and a pig does not become an elephant by visiting Kasi, a person cannot change their inherent nature or caste simply by visiting holy places or changing their appearance. True nobility and wisdom (becoming a Viprudu) come from internal character, not external migration or pretense.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse emphasizes that external changes—such as changing one's location, job title, or attire—do not automatically transform one's core character or capability. In the modern world, it reminds us that obtaining a degree from a prestigious university or moving to a developed country does not define one's worth if there is no internal growth or genuine skill. True transformation requires a change in mindset and behavior, not just a change in address.