కడుపుచిచ్చుచేత కామానలముచేత
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 308 · Yogi Vemana
కడుపుచిచ్చుచేత కామానలముచేత
క్రోధవహ్నిచేత కుతిలపడకను
యుక్తమనసుతోడ నుండినప్పుడె ముక్తి
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
kaḍupuciccucēta kāmānalamucēta krōdhavahnicēta kutilapaḍakanu yuktamanasutōḍa nuṇḍinappuḍe mukti viśvadābhirāma vinara vēma!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కడుపుచిచ్చుచేత కామానలముచేత
- కడుపుచిచ్చు
- ఆకలి, జఠరాగ్ని hunger, fire in the belly
- చేత
- వలన, ద్వారా by, due to
- కామానలము
- కామము అనే అగ్ని, తీవ్రమైన కోరిక fire of lust, burning desire
క్రోధవహ్నిచేత కుతిలపడకను
- క్రోధవహ్ని
- కోపాగ్ని, తీవ్రమైన కోపం fire of anger, burning rage
- కుతిలపడకను
- కుటిలము కాకుండా, నీతి తప్పకుండా without becoming crooked, without losing integrity
యుక్తమనసుతోడ నుండినప్పుడె ముక్తి
- యుక్తమనసు
- స్థిరమైన మనస్సు, సమతుల్యమైన బుద్ధి balanced mind, steadfast mind
- తోడ
- తో, కూడి with, along with
- నుండినప్పుడె
- ఉన్నప్పుడే, నిలిచినప్పుడే only when one remains, only when staying
- ముక్తి
- మోక్షం, విముక్తి liberation, salvation
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమునకు ఆధారమైనవాడా, విశ్వమును సంతోషపెట్టువాడా Beloved of the Universe, One who pleases the universe
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమనా Vemana, Oh Vemana
భావం · Meaning
మనిషిని నిరంతరం దహించే ఆకలి, కామము మరియు కోపం అనే మూడు అగ్నుల వలన చలించిపోకుండా, నీతి తప్పకుండా ఎవడైతే స్థిరమైన, సమతుల్యమైన మనస్సుతో ఉంటాడో, అతనికి మాత్రమే నిజమైన ముక్తి (మోక్షం) లభిస్తుంది. శారీరక మరియు మానసిక వేగాలను జయించి నిలకడగా ఉండటమే మోక్షమార్గం.
In English
True liberation is attained only by those who remain steadfast and maintain a balanced mind, without becoming crooked or losing their integrity under the pressure of the three internal fires: hunger, lust, and anger. Mastering these primal drives and retaining mental equilibrium is the path to salvation.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
In the modern world, this verse emphasizes the importance of Emotional Intelligence and self-regulation. We are constantly pressured by basic needs (hunger/survival), desires (consumerism/lust), and stress (anger). The poem advises that succumbing to these pressures leads to unethical behavior ('crookedness'), while success and peace ('liberation') come from maintaining a balanced, composed mindset amidst these challenges.