కలికిచిత్ర మరయఁ గామునియంత్రంబు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 356 · Yogi Vemana
కలికిచిత్ర మరయఁ గామునియంత్రంబు
పువ్వుఁ బోడిచుక్కబొట్టు గన్న
కాంతిబెళుకు గన్న కడు పొక్కు పుట్టురా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
kalikicitra marayaṁ gāmuniyantrambu puvvuṁ bōḍicukkaboṭṭu ganna kāntibeḷuku ganna kaḍu pokku puṭṭurā viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కలికిచిత్ర మరయఁ గామునియంత్రంబు
- కలికి
- స్త్రీ, అందగత్తె woman, beautiful lady
- చిత్ర
- వింత, ఆశ్చర్యము wonder, strange phenomenon
- అరయఁ
- పరిశీలించగా, ఆలోచించగా if examined, when observed
- కాముని
- మన్మథుని, కామదేవుని Cupid's, of Manmatha
- యంత్రంబు
- ఆయుధము, పరికరం machine, weapon/device
పువ్వుఁ బోడిచుక్కబొట్టు గన్న
- పువ్వుఁబోడి
- పువ్వు వంటి శరీరము గల స్త్రీ, సుకుమారి flower-bodied woman, delicate lady
- చుక్కబొట్టు
- గుండ్రని తిలకము, నుదుటి బొట్టు round bindi, mark on forehead
- గన్న
- చూసినచో, కనిన if seen, upon observing
కాంతిబెళుకు గన్న కడు పొక్కు పుట్టురా
- కాంతి
- ప్రకాశం, వెలుగు light, radiance
- బెళుకు
- తళుకు, మెరుపు glitter, shine/glance
- కడు
- మిక్కిలి, అధికమైన much, excessive
- పొక్కు
- తాపము, దుఃఖము/బొబ్బ blister/burn, sorrow/pain
- పుట్టురా
- కలుగును, పుట్టును arises, is born
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా, దైవమా beloved of the universe, one who pleases the world
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన, కవి నామము Vema, name of the poet
భావం · Meaning
అందమైన స్త్రీ మన్మథుని చేతిలోని ఒక వింతైన ఆయుధం వంటిది. ఆమె నుదుటి బొట్టును, ఆమె ముఖంలోని కాంతిని చూసినప్పుడు పురుషుని మనసులో తీవ్రమైన మోహపు తాపము లేదా వేదన కలుగుతుంది. బాహ్య సౌందర్యం ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా, అది మనిషికి కష్టాలను తెచ్చిపెడుతుందని భావం.
In English
A beautiful woman acts as a wondrous weapon of Cupid. Upon witnessing her beauty marks and the radiance of her face, a man is struck by intense passion which burns like a blister or causes great sorrow. The verse warns that physical attraction, while captivating, often leads to suffering and emotional turmoil.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse serves as a timeless warning about the dangers of infatuation based solely on physical appearance. In the modern context, it reminds us that getting trapped by superficial beauty or lust can lead to emotional distress ('blisters' of the heart) rather than genuine happiness. It encourages looking beyond external allure to avoid the pain of unfulfilled or destructive desire.