కుక్క గోవు గాదు కుందేలు పులికాదు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 400 · Yogi Vemana
కుక్క గోవు గాదు కుందేలు పులికాదు
దోమ గజము గాదు దొడ్డదైన
లోభి దాత గాఁడు లోకంబు లోపల
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
Kukka gōvu gādu kundēlu pulikādu Dōma gajamu gādu doḍḍadaina Lōbhi dāta gāḍu lōkambu lōpala Viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కుక్క గోవు గాదు కుందేలు పులికాదు
- కుక్క
- శునకము, జాగిలము Dog, Canine
- గోవు
- ఆవు, ధేనువు Cow, Cattle
- గాదు
- కాదు, అవదు Is not, Cannot be
- కుందేలు
- శశము, చెవులపిల్లి Rabbit, Hare
- పులికాదు
- పులి కాదు, వ్యాఘ్రము కాదు Is not a tiger, Not a tiger
దోమ గజము గాదు దొడ్డదైన
- దోమ
- మశకము, చిన్న కీటకము Mosquito, Gnat
- గజము
- ఏనుగు, కరి Elephant, Pachyderm
- గాదు
- కాదు Is not
- దొడ్డదైన
- ఎంత పెద్దదైనా, గొప్పదైనా Even if big, Even if great
లోభి దాత గాఁడు లోకంబు లోపల
- లోభి
- పిసినారి, లుబ్ధుడు Miser, Stingy person
- దాత
- దానశీలి, ఇచ్చువాడు Donor, Giver
- గాఁడు
- కాడు, అవడు Is not, Will not become
- లోకంబు
- జగత్తు, ప్రపంచము World, Society
- లోపల
- అందు, నడుమ Inside, In
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినుము, ఆలకించుము Listen, Hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమ Vema, O Vema
భావం · Meaning
కుక్క ఆవు కాలేదు, కుందేలు పులి కాలేదు, దోమ ఏనుగు కాలేదు. అలాగే, ఎంత సంపద ఉన్నా లేదా ఎంత గొప్పగా కనిపించినా, పిసినారి ఎప్పటికీ దాత కాలేడు. గుణం అనేది స్వభావసిద్ధమైనది, కేవలం పైకి కనిపించే ఆకారము లేదా సంపద వల్ల మారదు.
In English
Just as a dog cannot replace a cow, a rabbit cannot equal a tiger, and a mosquito cannot become an elephant, a miser cannot become a donor. No matter how wealthy or 'great' (doddadaina) a miser may be, their inherent stingy nature prevents them from being a true giver. Essential character is defined by inner quality, not external status.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
In today's world, this verse reminds us that wealth and social status do not equate to generosity or good character. A rich person who refuses to help others is no better than a miser, while true value lies in the willingness to give. We should judge people by their actions and nature, not by their bank balance or appearance.