కూటికి నెడఁ బాసి కూర్చున్న మనుజుఁడు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 419 · Yogi Vemana
కూటికి నెడఁ బాసి కూర్చున్న మనుజుఁడు
వెలఁదులఁ గనుగొన్న వెతలఁ జిక్కు
చెలఁగి యగ్నిఁ జూచు శలభంబు చాడ్పున
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
kūṭiki neḍa bāsi kūrcunna manujuḍu velaⁿdula ganugonna vetala cikku celaⁿgi yagni jūcu śalabhambu cāḍpuna viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కూటికి నెడఁ బాసి కూర్చున్న మనుజుఁడు
- కూటికి
- అన్నమునకు, భోజనమునకు for food, for sustenance
- నెడఁ బాసి
- దూరమై, లేక separated from, lacking
- కూర్చున్న
- ఉన్న, కూర్చుండిన sitting, existing
- మనుజుఁడు
- మనిషి, మానవుడు man, human being
వెలఁదులఁ గనుగొన్న వెతలఁ జిక్కు
- వెలఁదులఁ
- స్త్రీలను, ఆడవారిని women, ladies
- గనుగొన్న
- చూసినచో, మోహించినచో if seen, if observed (with desire)
- వెతలఁ
- బాధలలో, కష్టాలలో in grief, in troubles
- జిక్కు
- చిక్కుకొనును, పడిపోవును gets entangled, gets stuck
చెలఁగి యగ్నిఁ జూచు శలభంబు చాడ్పున
- చెలఁగి
- విజృంభించి, ఎగిసి raging, excitedly
- అగ్నిఁ
- మంటను, నిప్పును fire, flame
- జూచు
- చూసే, చేరే sees, approaches
- శలభంబు
- మిడుత, పురుగు moth, insect
- చాడ్పున
- వలె, విధముగా like, in the manner of
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును పోషించువాడా, విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా Beloved of the Universe, One who is dear to the Giver of All
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- ఓ వేమన, వేమన కవి Oh Vema, Vemana
భావం · Meaning
తిండికి లేక ఆకలితో అలమటించే వాడు కూడా, కామంతో స్త్రీల వ్యామోహంలో పడితే నాశనమైపోతాడు. ఇది ఎలాగంటే, వెలుగుతున్న మంటను చూసి ఆకర్షితమై, అందులో పడి ప్రాణాలు కోల్పోయే మిడుత చందం వంటిది. కనీస అవసరాలు తీరని స్థితిలో కూడా కోరికల వెంట పరుగెత్తడం వినాశనకరమని భావం.
In English
Even a destitute man who lacks basic food will face destruction if he gets distracted by lust and pursues women, much like a moth that is attracted to the brightness of a fire only to be consumed by it. The verse illustrates that succumbing to desire, especially when one is already in a vulnerable state, leads to inevitable ruin.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the danger of misplaced priorities and self-destructive addictions. In a modern context, it warns that seeking fleeting pleasures (represented by lust) when one's basic survival or stability is at risk (represented by hunger) leads to disaster. It serves as a timeless reminder to focus on essentials and avoid fatal distractions that promise excitement but deliver ruin.