కూటికి లేనివానివలెఁ గోపములేకయు నెల్లతావుల
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 420 · Yogi Vemana
కూటికి లేనివానివలెఁ గోపములేకయు నెల్లతావుల
మాటికిమాటికి మఱియు మాటకుమాటకు పద్యపద్ధతి
ధాటి నెఱుంగఁ జెప్పుచును ధారుణిలో శివరూపధారియై
మాటికి నున్న వేమన సమానము నెవ్వరు గల్గు వేమనా!
Transliteration
kūṭiki lēnivānivaleṁ gōpamulēkayu nellatāvula māṭikimāṭiki maṟiyu māṭakumāṭaku padyapaddhati dhāṭi neṟuṅgañ jeppucunu dhāruṇilō śivarūpadhāriyai māṭiki nunna vēmana samānamu nevvaru galgu vēmanā
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
కూటికి లేనివానివలెఁ గోపములేకయు నెల్లతావుల
- కూటికి
- అన్నమునకు, భోజనమునకు for food, for a meal
- లేనివానివలెఁ
- దరిద్రుని వలె, లేనట్టి వాని వలె like one who lacks, like a poor man/beggar
- గోపములేకయు
- కోపము లేకుండా, శాంతముగా without anger, peacefully
- నెల్లతావుల
- అన్ని చోట్ల, ప్రతి స్థలమందు in all places, everywhere
మాటికిమాటికి మఱియు మాటకుమాటకు పద్యపద్ధతి
- మాటికిమాటికి
- పదే పదే, తరచుగా again and again, frequently
- మఱియు
- ఇంకా, మరి and, furthermore
- మాటకుమాటకు
- ప్రతి మాటకు, మాట్లాడే ప్రతిసారి for every word, at every utterance
- పద్యపద్ధతి
- పద్య రీతిని, కవిత్వ విధానము poetic style, method of verse
ధాటి నెఱుంగఁ జెప్పుచును ధారుణిలో శివరూపధారియై
- ధాటి
- ప్రవాహము, వాగ్ధాటి fluency, vigour of speech
- నెఱుంగఁ
- తెలియునట్లు, స్పష్టముగా knowingly, so it is understood
- జెప్పుచును
- చెబుతూ, పఠిస్తూ saying, reciting
- ధారుణిలో
- భూమిపై, లోకములో on the earth, in the world
- శివరూపధారియై
- శివుని రూపము ధరించినవాడై, శివ స్వరూపుడై bearing the form of Shiva, appearing like Shiva
మాటికి నున్న వేమన సమానము నెవ్వరు గల్గు వేమనా!
- మాటికి
- ఆ విధముగా, నిత్యము in this manner, constantly
- నున్న
- ఉన్నట్టి, వెలసిన existing, situated
- వేమన
- వేమన యోగి Vemana
- సమానము
- సాటి, సరిసమానము equal, match
- నెవ్వరు
- ఎవరు who
- గల్గు
- కలరు, ఉన్నారు exist, are there
భావం · Meaning
తిండికి లేని పేదవానిలా కనిపిస్తూ, కోపం లేకుండా, ఎల్లప్పుడూ కవిత్వ ధాటితో పద్యాలు చెబుతూ, భూమిపై సాక్షాత్తు శివస్వరూపునిలా సంచరించే వేమనకు సాటి ఎవరూ లేరు. ఆయన నిరాడంబరత్వానికి, జ్ఞానానికి ఆయనే సాటి.
In English
Vemana wanders the earth appearing like a destitute beggar, yet free from anger and full of wisdom. Constantly reciting poetry with great fluency and appearing like Lord Shiva himself, there is no one who can equal his state of being.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse reminds us that true worth is not determined by external appearance or material wealth. Vemana, though looking like a beggar, is revered as divine (Shiva-like) because of his wisdom and inner peace. In today's image-conscious society, it teaches us to value character, knowledge, and equanimity over status and possessions.