గింజఁ జెడగనాడ గీడు తోడనె తాకు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 433 · Yogi Vemana
గింజఁ జెడగనాడ గీడు తోడనె తాకు
గింజ గల్గియున్నఁ గీడుపోవు
గింజలు గలవాని లంజలపంచను
గంజి కుండ్రు జనులు కడఁగి వేమా!
Transliteration
gin̄ja ceḍaganāḍa gīḍu toḍane tāku gin̄ja galgiyunna gīḍupōvu gin̄jalu galavāni lan̄jalapan̄canu gan̄ji kunḍru janulu kaḍagi vēmā
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
గింజఁ జెడగనాడ గీడు తోడనె తాకు
- గింజ
- విత్తనము, ధనము (అలంకారికంగా) seed/grain, money/wealth (metaphorically)
- చెడగనాడ
- దూషించుట, చెడుగా మాట్లాడుట to speak ill of, to revile
- గీడు
- కీడు, ఆపద harm, calamity
- తోడనె
- వెంటనే, తక్షణమే immediately, at once
- తాకు
- సంభవించును, తగులును touches, strikes
గింజ గల్గియున్నఁ గీడుపోవు
- గింజ
- ధనము, విత్తనము wealth, seed
- గల్గియున్నఁ
- కలిగియున్నచో, ఉన్నచో if possessed, if one has
- గీడుపోవు
- కీడు తొలగును, కష్టాలు పోవును harm goes away, troubles vanish
గింజలు గలవాని లంజలపంచను
- గింజలు
- ధనములు, సంపదలు wealth, grains
- గలవాని
- ఉన్నవానిని, కలిగినవానిని the one who has, the possessor
- లంజలపంచను
- వేశ్యల ఇంటి అరుగు మీద, వేశ్యల వాకిట at the porch of harlots, at a brothel
గంజి కుండ్రు జనులు కడఁగి వేమా!
- గంజి
- అన్నపు నీరు, పేదరికం సూచిక gruel, rice water
- కుండ్రు
- త్రాగుదురు, సేవింతురు will drink/accept, will serve
- జనులు
- ప్రజలు, లోకులు people, society
- కడఁగి
- ప్రయత్నపూర్వకంగా, పూనుకొని earnestly, eagerly
భావం · Meaning
ధనము యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ పద్యం వివరిస్తుంది. ధనము లేనిచో కష్టాలు వస్తాయి, ఉన్నచో పోతాయి. ధనవంతుడు నీతిమాలిన చోట (వేశ్యల పంచన) ఉన్నా కూడా, జనులు అతనిని ఆశ్రయించి, సేవించడానికి సిద్ధంగా ఉంటారు. సమాజంలో గుణము కంటే ధనానికే ఎక్కువ విలువ ఇస్తారని భావం.
In English
This verse highlights the social power of wealth. If one lacks wealth, they face hardship; if they possess it, troubles vanish. A wealthy person commands respect and servitude from people even if he frequents immoral places like a brothel. It cynically observes that society values money over character.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This poem remains highly relevant today, reflecting the materialistic nature of society where wealthy individuals often escape moral scrutiny. It reminds us that financial status frequently overshadows personal ethics in how people are treated and respected.