గొడ్డుటావుఁ బితుకకుండఁ గొంపోయిన

Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 438 · Yogi Vemana

పండ్లు నూడఁదన్నుఁ బాలు రావు

లోభివాని నడుగ లాభంబు లేదయా

విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!

Transliteration

goḍḍuṭāvuṁ bitukakuṇḍaṁ gompōyina paṇḍlu nūḍaṁdannuṁ bālu rāvu lōbhivāni naḍuga lābhambu lēdayā viśvadābhirāma vinara vēma

పదాల అర్థాలు · Word Meanings

గొడ్డుటావుఁ బితుకకుండఁ గొంపోయిన

గొడ్డుటావు: వట్టిపోయిన ఆవు, పాలివ్వని ఆవు Barren cow, Dry cow
బితుక: పాలు పితుకుటకు, దోగ్ధ్రి To milk, Extract milk
కుండ: పాత్ర, ఘటము Pot, Vessel
గొంపోయిన: తీసుకొని వెళ్ళిన, పట్టుకెళ్ళిన If taken, If carried

పండ్లు నూడఁదన్నుఁ బాలు రావు

పండ్లు: దంతములు, పళ్ళు Teeth, Dentition
ఊడఁదన్ను: రాలగొట్టును, తన్నును Kicks out, Knocks out
పాలు: క్షీరము, పయస్సు Milk, Dairy
రావు: లభించవు, రానే రావు Will not come, Are not obtained

లోభివాని నడుగ లాభంబు లేదయా

లోభివాని: పిసినారిని, లుబ్ధుని A miser, Stingy person
అడుగ: యాచించిన, సహాయం కోరిన If asked, If requested
లాభంబు: ప్రయోజనము, ఫలము Gain, Benefit
లేదయా: ఉండదు, శూన్యము There is none, Is non-existent

విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!

విశ్వదాభిరామ: విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా, విశ్వమును భరించువాడా Beloved of the Universe, One who pleases the world
వినర: వినుము, ఆలకించుము Listen, Hear
వేమ: వేమన కవి, ఓ వేమనా Vemana, O Vema

భావం · Meaning

పాలు ఇవ్వని గొడ్డు ఆవు దగ్గరకు కుండ తీసుకుని వెళితే, అది పాలు ఇవ్వకపోగా పళ్ళు రాలగొడుతుంది. అదే విధంగా, పిసినారిని సహాయం అడిగితే ప్రయోజనం ఉండదు సరికదా, అవమానం లేదా నిరాశే మిగులుతుంది.

In English

Just as taking a pot to milk a barren cow results in getting kicked in the teeth rather than obtaining milk, asking a miser for assistance yields no benefit. One risks insult and wasted effort by expecting generosity from those unwilling to give.

నేటి సందర్భం · Modern relevance

This verse teaches the importance of identifying the right resources and people for help. In a professional or personal context, wasting time on unhelpful or stingy individuals (whether with money, time, or knowledge) is counterproductive and can lead to frustration or loss of dignity.