గొప్పపిఱుఁదు గన్న కుచకుంభములఁ గన్న
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 445 · Yogi Vemana
గొప్పపిఱుఁదు గన్న కుచకుంభములఁ గన్న
చెప్పరానిచోటి చెలువుగన్న
ముప్పిరి గొనునయ్య మొనసిన మోహంబు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
goppapiṟun̆du ganna kucakumbhamulan ganna cepparānicōṭi celuvuganna muppiri gonunayya monasina mōhambu viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
గొప్పపిఱుఁదు గన్న కుచకుంభములఁ గన్న
- గొప్ప
- పెద్ద, ఘనమైన big, large
- పిఱుఁదు
- పిరుదులు, నితంబము buttocks, posterior
- కన్న
- చూసినచో, కాంచిన if seen, when looked at
- కుచకుంభములఁ
- కుండల వంటి స్తనములు, చన్నులు pot-like breasts, bosom
చెప్పరానిచోటి చెలువుగన్న
- చెప్పరాని
- చెప్పకూడని, వాచ్యము కాని unmentionable, indescribable
- చోటి
- ప్రదేశము, స్థలము (మర్మాంగము) place, spot (referring to private parts)
- చెలువు
- అందము, సౌందర్యము beauty, attractiveness
- కన్న
- చూసినచో, కాంచిన if seen, when observed
ముప్పిరి గొనునయ్య మొనసిన మోహంబు
- ముప్పిరి గొను
- మూడు రెట్లు అగు, అతిశయించు intensifies threefold, redoubles
- అయ్య
- ఓయి, నాయనా oh man, sir
- మొనసిన
- పుట్టిన, కలిగిన arisen, occurred
- మోహంబు
- కామము, వ్యామోహము lust, delusion/desire
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమా Vemana, Oh Vema
భావం · Meaning
స్త్రీల పిరుదులను, కుండల వంటి స్తనములను, లేదా చెప్పకూడని మర్మాంగముల అందమును చూసినప్పుడు, పురుషునిలో కలిగే కామము లేదా వ్యామోహము మూడు రెట్లు అధికమై (ముప్పిరి గొని) అతడిని పట్టి పీడిస్తుంది. శారీరక ఆకర్షణలు మనిషిలోని మోహాన్ని విపరీతంగా పెంచుతాయని భావము.
In English
When a man gazes upon large buttocks, full breasts, or the beauty of private parts, the lust that arises within him does not merely exist but intensifies threefold. Vemana warns that visual contact with these physical attributes exponentially increases delusion and desire, making it difficult to control.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse offers a psychological insight into human nature and the mechanics of desire, relevant even in the modern world of visual media. It suggests that exposure to sexually explicit imagery or fixating on physical attributes triggers an intense, often uncontrollable escalation of lust, warning individuals to be aware of how visual stimuli can overpower rational thought.