గుఱుతు తిథులవలనఁ గులమెల్లఁ జెడిపోయె
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 473 · Yogi Vemana
గుఱుతు తిథులవలనఁ గులమెల్లఁ జెడిపోయె
స్త్రీల నడతవలన సిగ్గుపోయె
ఏహ్యపల్వలముల నిలయెల్లఁ జెడిపోయె
చాన్లవలన బ్రతుకు సమయు వేమా!
Transliteration
guṟutu tithulavalanaṁ kulamellaṁ ceḍipōye strīla naḍatavalana siggupōye ēhyapalvalamula nilayellaṁ ceḍipōye cānlavalana bratuku samayu vēmā!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
గుఱుతు తిథులవలనఁ గులమెల్లఁ జెడిపోయె
- గుఱుతు
- నమ్మకం, గుర్తు belief, mark/sign
- తిథులవలనఁ
- తిథుల పట్టింపు వలన, మంచి రోజుల ఆశతో due to (obsession with) lunar days, because of auspicious dates
- కులమెల్లఁ
- వంశమంతా, జాతి అంతా the entire lineage, the whole caste/family
- చెడిపోయె
- నాశనమయ్యెను, పాడయ్యెను got ruined, was spoiled
స్త్రీల నడతవలన సిగ్గుపోయె
- స్త్రీల
- ఆడవారి, వనితల women's, of ladies
- నడతవలన
- ప్రవర్తన వలన, నడవడిక చేత due to conduct, because of behavior
- సిగ్గుపోయె
- గౌరవం పోయెను, అభిమానం పోయెను honor was lost, shame was lost
ఏహ్యపల్వలముల నిలయెల్లఁ జెడిపోయె
- ఏహ్య
- అసహ్యమైన, రోత పుట్టించే disgusting, hateful
- పల్వలముల
- గుంటల వలన, మురికి నీటి నిల్వల వలన due to puddles, due to small ponds (filth)
- నిలయెల్లఁ
- ఇల్లంతా, నివాసమంతా the whole house, the entire abode
- చెడిపోయె
- పాడయ్యెను got ruined
చాన్లవలన బ్రతుకు సమయు వేమా!
- చాన్లవలన
- స్త్రీల వలన (వ్యామోహం), సానుల వలన (వేశ్యల) due to women (lust), due to prostitutes
- బ్రతుకు
- జీవితం, బతుకు life, livelihood
- సమయు
- నశించును, అంతమగును perishes, is destroyed
- వేమా
- ఓ వేమనా O Vemana
భావం · Meaning
ముహూర్తాలు, తిథులు అనే మూఢనమ్మకాలతో వంశం చెడిపోతుంది. స్త్రీల ప్రవర్తన సరిగా లేకపోతే గౌరవం పోతుంది. ఇంటి చుట్టూ మురికి గుంటలు ఉంటే ఇల్లు పాడవుతుంది. అలాగే స్త్రీ వ్యామోహం వలన మనిషి బ్రతుకు నాశనమవుతుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
In English
Vemana warns that superstition regarding auspicious dates ruins a lineage, while immoral conduct by women destroys honor. Just as filth and stagnant puddles ruin a home, obsession with women (lust) destroys one's life completely.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the dangers of blind superstition, lack of moral integrity, poor hygiene, and uncontrolled lust. In a modern context, it advises against letting irrational beliefs dictate life choices and emphasizes the importance of character and self-discipline for a successful life.