తొత్తుతోడి పొందు దోషంబు దోషంబు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 577 · Yogi Vemana
తొత్తుతోడి పొందు దోషంబు దోషంబు
లంజతోడిపొందు లజ్జ చెడును
జారతోటిపొందు చావుకుమూలమౌ
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
tottutōḍi pondu dōṣambu dōṣambu lanjatōḍipondu lajja ceḍunu jāratōṭipondu cāvukumūlamau viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
తొత్తుతోడి పొందు దోషంబు దోషంబు
- తొత్తు
- దాసి, పనిమనిషి servant maid, slave woman
- తోడి
- తో, కూడిన with, associated with
- పొందు
- స్నేహం, సంగమం intimacy, friendship
- దోషంబు
- తప్పు, పాపం defect, sin
లంజతోడిపొందు లజ్జ చెడును
- లంజ
- వేశ్య, భోగముది prostitute, harlot
- లజ్జ
- సిగ్గు, గౌరవం shame, honor
- చెడును
- నశించును, పోవును is destroyed, is lost
జారతోటిపొందు చావుకుమూలమౌ
- జార
- కులట, పరస్త్రీ (వ్యభిచారిణి) adulteress, paramour
- చావుకు
- మరణానికి to death
- మూలమౌ
- కారణమగును, హేతువగును becomes the root cause, leads to
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన కవి Vema (the poet)
భావం · Meaning
నీచమైన వారితో (పనిమనుషులు/బానిసలు) స్నేహం దోషపూరితమైనది. వేశ్యతో సాంగత్యం పరువు ప్రతిష్టలను నాశనం చేస్తుంది. పరస్త్రీతో (జారస్త్రీ) సంబంధం ప్రాణాలకే ముప్పు తెస్తుంది. కాబట్టి ఇటువంటి అనైతిక సంబంధాలకు దూరంగా ఉండాలి.
In English
Vemana warns against three types of illicit relationships: intimacy with a servant is a moral defect; association with a prostitute destroys one's dignity and reputation; and an affair with an adulteress (another's wife) invites mortal danger. One must avoid such immoral associations to preserve character and life.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse serves as a timeless warning about the consequences of toxic and unethical relationships. In a modern context, it highlights how unequal power dynamics, transactional intimacy, and infidelity can lead to social stigma, loss of reputation, and even fatal conflicts (crimes of passion). It advises discretion and morality in choosing one's partners.