తనకుఁ జేయుమేలుఁ దాఁ దెలియగ నేర్చు

Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 594 · Yogi Vemana

నెలమితోడకుక్క యెఱుఁగు భువిని

తనకుఁ జేయుమేలు దాఁదెలియగలేని

మనుజుఁ డెంతఖలుఁడు మహిని వేమా!

Transliteration

tanaku cēyumēlu dā teliyaga nērcu nelamitōḍakukka yeṟuṅgu bhuvini tanaku cēyumēlu dā teliyagalēni manuju ḍentakhaluḍu mahini vēmā

పదాల అర్థాలు · Word Meanings

తనకుఁ జేయుమేలుఁ దాఁ దెలియగ నేర్చు

తనకు: స్వయముగా తనకు, తనకు to oneself, to him
చేయు: చేసిన, ఒనరించిన doing, done
మేలు: ఉపకారము, మంచి help, favor
తా: తాను, స్వయముగా self, he
తెలియగ: గుర్తించుట, తెలుసుకొనుట to know, to recognize
నేర్చు: నేర్చుకొనును, గ్రహించును learns, knows

నెలమితోడకుక్క యెఱుఁగు భువిని

ఎలమితోడ: ప్రీతితో, సంతోషముతో with affection, with eagerness
కుక్క: శునకము, శ్వానము dog, canine
ఎఱుఁగు: తెలుసుకొనును, గ్రహించును knows, understands
భువిని: భూమిపై, లోకములో on earth, in the world

తనకుఁ జేయుమేలు దాఁదెలియగలేని

తనకు: తనకు to oneself
చేయు: చేసిన done
మేలు: ఉపకారము help, benefit
దా: తాను self
తెలియగలేని: గుర్తించలేని, తెలుసుకోలేని unable to know, unaware of

మనుజుఁ డెంతఖలుఁడు మహిని వేమా!

మనుజుఁడు: మనిషి, మానవుడు human, man
ఎంత: ఎంతటి how much, such a
ఖలుఁడు: నీచుడు, దుర్మార్గుడు wicked person, wretch
మహిని: భూమిపై on earth
వేమా: ఓ వేమనా O Vema

భావం · Meaning

కుక్క తనకు ఎవరైనా మేలు చేస్తే దానిని ఎంతో ప్రీతితో, విశ్వాసంతో గుర్తుంచుకుంటుంది. కానీ సాటి మనిషి చేసిన సహాయాన్ని మర్చిపోయే మానవుడు కుక్క కన్నా హీనుడు, కృతజ్ఞత లేని నీచుడు అని భావం.

In English

Even a dog recognizes the help done to it and remembers it with affection and loyalty. However, a human being who fails to acknowledge the help they have received is truly a wicked and ungrateful wretch, worse than an animal.

నేటి సందర్భం · Modern relevance

This verse remains highly relevant today as it addresses the declining value of gratitude in modern society. While pets often show unconditional loyalty, humans frequently forget favors once their needs are met; Vemana reminds us that acknowledging help is a fundamental human duty.