తనువు శోధఁజేసి దైవమ్ము మొనఁజేసి
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 631 · Yogi Vemana
తనువు శోధఁజేసి దైవమ్ము మొనఁజేసి
ముందు కర్మములను మూలఁద్రోసి
మనము నిజముఁజేసి మమతలన్నియు రోసి
మొనసి నిల్చువాఁడు మోక్షి వేమా!
Transliteration
Tanuvu śōdhañjēsi daivammu monañjēsi Mundu karmamulanu mūlaṅdrōsi Manamu nijamuñjēsi mamatalanniyu rōsi Monasi nilcuvāḍu mōkṣi vēmā!
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
తనువు శోధఁజేసి దైవమ్ము మొనఁజేసి
- తనువు
- శరీరము, దేహము Body, Physical form
- శోధఁజేసి
- శుద్ధి చేసి, పరీక్షించి Having purified, Having examined/searched
- దైవమ్ము
- దేవుడు, పరమాత్మ God, Divinity
- మొనఁజేసి
- ముందుంచి, లక్ష్యముగా చేసి Having put in front, Having made the focus
ముందు కర్మములను మూలఁద్రోసి
- ముందు
- గత, పూర్వ Past, Previous
- కర్మములను
- పనులను, పాపపుణ్యాలను Actions, Karmas (deeds)
- మూలఁద్రోసి
- పక్కకు నెట్టి, విడిచిపెట్టి Having pushed to a corner, Having cast aside
మనము నిజముఁజేసి మమతలన్నియు రోసి
- మనము
- మనస్సు, చిత్తము Mind, Heart
- నిజముఁజేసి
- సత్యము చేసి, నిలకడ చేసి Having made true, Having steadied/realized
- మమతలన్నియు
- అనుబంధాలన్నీ, మోహాలన్నీ All attachments, All affections
- రోసి
- ఏవగించుకొని, వదిలిపెట్టి Having renounced, Having loathed/given up
మొనసి నిల్చువాఁడు మోక్షి వేమా!
- మొనసి
- ప్రయత్నించి, పూనుకొని Having endeavored, With determination
- నిల్చువాఁడు
- నిలబడువాడు, స్థిరముగా ఉండువాడు One who stands, One who remains firm
- మోక్షి
- ముక్తి పొందినవాడు, మోక్షార్హుడు Liberated one, One who attains Moksha
భావం · Meaning
శరీరాన్ని శుద్ధి చేసుకుని, దైవమే ముఖ్యమని భావించి, పూర్వ కర్మల వాసనలను తొలగించుకుని, మనస్సును సత్యమార్గంలో నిలిపి, ప్రాపంచిక వ్యామోహాలన్నిటినీ విడిచిపెట్టి, నిశ్చలమైన దీక్షతో నిలబడేవాడే మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
In English
One who purifies the body, places God at the forefront, discards the burden of past karmas, steadies the mind in truth, and renounces all worldly attachments—standing firm in this endeavor—is truly the liberated soul.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse offers a timeless formula for mental peace and self-realization. In a modern context, it suggests that true freedom (Moksha) comes from physical discipline, prioritizing spiritual or higher values over material ones, letting go of past baggage, and maintaining a focused, detached mind amidst life's distractions.