తివిరి లేమియుంట తిరిపెకాఁ డెఱుగునె
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 681 · Yogi Vemana
తివిరి లేమియుంట తిరిపెకాఁ డెఱుగునె
మొఱ్ఱబెట్టి నెత్తి మొత్తుఁగాని
పతిస ధర్మ మెన్నపడుచు కత్తెఱుఁగునా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
Tiviri lēmiyuṇṭa tiripekāḍ erugune Moṟṟabeṭṭi netti mottuṅgāni Pati saddharma menna paḍuchukatte yerugunā Viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
తివిరి లేమియుంట తిరిపెకాఁ డెఱుగునె
- తివిరి
- ప్రయత్నించి, నిజముగా Having strived, Indeed/Persistently
- లేమియుంట
- పేదరికము ఉండుట, లేకుండా ఉండుట State of poverty, Being in lack
- తిరిపెకాఁడు
- బిచ్చగాడు, యాచకుడు Beggar, Mendicant
- ఎఱుగునె
- తెలుసుకొనునా, గ్రహించునా Does he know?, Does he understand?
మొఱ్ఱబెట్టి నెత్తి మొత్తుఁగాని
- మొఱ్ఱబెట్టి
- గట్టిగా అరచి, రోదించి Wailing loud, Crying out
- నెత్తి
- తల, శిరస్సు Head, Pate
- మొత్తుఁగాని
- బాదుకొనును గాని, కొట్టుకొనును గాని Beats (himself) but, Strikes but
పతిస ధర్మ మెన్నపడుచు కత్తెఱుఁగునా
- పతి
- భర్త, నాధుడు Husband, Lord/Master
- సద్ధర్మము
- మంచి ధర్మము, నిజమైన స్వభావము True dharma, Righteousness
- ఎన్న
- ఎంచగా, ఆలోచించగా To count, To consider
- పడుచుకత్తె
- యువతి, వేశ్య (సందర్భోచిత) Young woman, Courtesan (implied)
- ఎఱుగునా
- తెలుసుకొనునా, గ్రహించునా Does she know?, Does she understand?
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు Listen, Hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమనా Vemana, O Vema
భావం · Meaning
పేదరికంలో ఉన్నంత మాత్రాన బిచ్చగాడికి పేదరికం యొక్క తత్వమో, వైరాగ్యమో తెలియదు; వాడు కేవలం పొట్టకూటి కోసం ఏడుస్తూ తల బాదుకుంటాడు. అలాగే, భర్తతో ఉన్నంత మాత్రాన ఒక సామాన్య యువతికి (లేక పడుపుకత్తెకు) భర్తృధర్మం యొక్క గొప్పతనం తెలియదు. అనుభవం వేరు, దాని పరమార్థం తెలుసుకోవడం వేరు అని భావం.
In English
Just as a beggar, despite living in poverty, understands only the struggle of begging and not the spiritual value of non-possession, a young woman (or courtesan) may interact with a man but fails to grasp the deep righteousness and sanctity of a husband. Mere experience of a situation does not equate to understanding its deeper truth or dharma.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse reminds us that simply going through a struggle or being in a relationship doesn't guarantee wisdom. In modern life, people often complain about their hardships (like the beggar) without learning from them, or engage in superficial relationships without understanding the depth of commitment and duty. True understanding requires looking beyond the surface level of our experiences.