ద్విజవరుండు చెడ్డ పిండంబు దినఁబోయె
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 731 · Yogi Vemana
ద్విజవరుండు చెడ్డ పిండంబు దినఁబోయె
పేరటాలు మురువు పెండ్లిమొనసె
కులము మొదలుఁ బోయెఁ గూలెఁబో మానంబు
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
Dvijavaruṇḍu ceḍḍa piṇḍambu tinaṁbōye Pēraṭālu muruvu peṇḍlimonase Kulamu modaluṁ bōyeṁ gūleṁbō mānambu Viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
ద్విజవరుండు చెడ్డ పిండంబు దినఁబోయె
- ద్విజవరుండు
- బ్రాహ్మణోత్తముడు, ద్విజుడు Best of Brahmins, Twice-born
- చెడ్డ
- చెడిపోయిన, నీతి తప్పిన Ruined, Corrupted
- పిండంబు
- పితృకార్యపు అన్నము, తద్దినపు ముద్ద Rice ball (funeral offering), Food for the dead
- దినఁబోయె
- తినడానికి వెళ్ళెను, ఆశపడెను Went to eat, Resorted to eating
పేరటాలు మురువు పెండ్లిమొనసె
- పేరటాలు
- ముత్తైదువ, గృహిణి Matron, Respected married woman
- మురువు
- గర్వము, అతిశయము Vanity, Pride/Arrogance
- పెండ్లిమొనసె
- వివాహము చేసెను, మరొక పెండ్లికి సిద్ధపడెను Undertook a marriage, Caused a wedding (implying illicit union)
కులము మొదలుఁ బోయెఁ గూలెఁబో మానంబు
- కులము
- వంశము, జాతి Lineage, Caste
- మొదలుఁ
- మూలము, పునాది Root, Foundation
- బోయెఁ
- నశించెను, పోెయెను Is lost, Gone
- గూలెఁబో
- పడిపోయెను, కూలిపోయెను Collapsed, Fell down
- మానంబు
- గౌరవము, పరువు Honor, Reputation
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Giver of the Universe, One who is dear to the Creator
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించుము Listen, Hear
- వేమ
- ఓ వేమన, వేమన కవి O Vema, Vemana
భావం · Meaning
బ్రాహ్మణుడు నీతి తప్పి ప్రవర్తించినచో నిషిద్ధమైన పిండమును తినుటకు వెనుకాడడు. అలాగే, కులస్త్రీ గర్వముతో ప్రవర్తించినచో కాని పెండ్లికి సిద్ధపడును. ఇటువంటి చర్యల వలన కులము, వంశము యొక్క మూలము నశించి, గౌరవము మట్టికలుస్తుంది.
In English
The verse illustrates how moral corruption destroys dignity. If a Brahmin (symbol of purity) becomes corrupt, he stoops to eating funeral food for greed. If a respected woman becomes vain, she violates marital norms. In both cases, the foundation of their lineage is destroyed, and their honor is irrevocably lost.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This poem serves as a timeless warning about the degradation of character in people who hold positions of trust or respect. In a modern context, it applies to leaders, professionals, or public figures who compromise their ethics for greed or personal gratification, thereby destroying not only their own reputation but the integrity of the institutions they represent.