నోటి పుప్పి కెల్ల నొప్పిలేకుంటకు
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 788 · Yogi Vemana
నోటి పుప్పి కెల్ల నొప్పిలేకుంటకు
నాకు పోకసున్న మౌషధముగ
పెట్ట కుండెనేని పెనురోఁత వేయురా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
Nōṭi puppi kella noppi lēkuṇṭaku Nāku pōkasunna mauṣadhamuga Peṭṭa kuṇḍenēni penurōt'a vēyurā Viśvadābhirāma vinara Vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
నోటి పుప్పి కెల్ల నొప్పిలేకుంటకు
- నోటి
- నోరు యొక్క, వదనము of the mouth, oral
- పుప్పి
- పురుగు, దంతక్షయము decay, cavity/worm
- కెల్ల
- అన్నింటికి, మొత్తానికి for all, entirely
- నొప్పి
- బాధ, వేదన pain, ache
- లేకుంటకు
- లేకుండా ఉండుటకు, పోవుటకు to prevent, to not exist
నాకు పోకసున్న మౌషధముగ
- నాకు
- నాకు (వ్యక్తిగతంగా), నాకి (తిను) to me, lick/consume
- పోకసున్న
- వక్క మరియు సున్నము, తాంబూల ద్రవ్యాలు betel nut and lime, areca nut mixture
- మౌషధముగ
- మందు వలె, చికిత్సగా as medicine, as a remedy
పెట్ట కుండెనేని పెనురోఁత వేయురా
- పెట్ట
- ఉంచకపోతే, వేయకపోతే to put/apply, place
- కుండెనేని
- ఉండకపోతే, మానివేస్తే if not done, if refrained
- పెనురోఁత
- చాలా అసహ్యం, దుర్వాసన great disgust, filth/nausea
- వేయురా
- కలుగును, పుట్టును will cause, will cast
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును ఆనందింపజేయువాడా, విశ్వద + అభిరామ Beloved of the Universe, One who pleases the world
- వినర
- వినవయ్య, ఆలకించు listen, hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమ Vemana, Oh Vema
భావం · Meaning
నోటిలో పుప్పి పన్ను వలన కలిగే నొప్పిని నివారించడానికి వక్క మరియు సున్నము కలిపి మందుగా వాడాలి. ఒకవేళ ఆ మందును వాడకపోతే, నోరు దుర్వాసనతో నిండి, చూసేవారికి మరియు తనకూ ఎంతో అసహ్యాన్ని కలిగిస్తుంది. (అంతరార్థం: నోటి దుర్భాష అనే రోగానికి సత్యం/మౌనం అనే మందు వాడకపోతే, అది సమాజంలో అసహ్యాన్ని పుట్టిస్తుంది).
In English
To cure the pain caused by tooth decay, one should use a mixture of betel nut and lime as medicine. If this remedy is not applied, the mouth will rot further, emitting a foul smell that causes great disgust. Metaphorically, if one does not treat the 'rot' of bad speech with the right remedy (tact or silence), it leads to social disgrace.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse emphasizes the importance of timely intervention, specifically regarding oral hygiene. Just as untreated tooth decay leads to disgusting consequences, neglecting small problems in health or character can lead to situations that are repulsive to others. It reminds us that simple, accessible remedies should not be ignored.