పొట్లకాయ రాయి పొడవు త్రాటను గట్ట
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 863 · Yogi Vemana
పొట్లకాయ రాయి పొడవు త్రాటను గట్ట
లీలతోడ వంక లేక పెరుఁగు
కుక్కతోఁక గట్టఁ జక్కఁగా వచ్చునా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
poṭlakāya rāyi poḍavu trāṭanu gaṭṭa līlatōḍa vaṅka lēka perun̆gu kukkatōka gaṭṭa cakkagā vaccunā viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
పొట్లకాయ రాయి పొడవు త్రాటను గట్ట
- పొట్లకాయ
- ఒక రకమైన కూరగాయ, పొట్ల తీగ కాయ snake gourd, a type of vegetable
- రాయి
- శిల, బరువు stone, weight
- పొడవు
- దీర్ఘమైన, ఎత్తు long, length
- త్రాటను
- దారముతో, తాడుతో with a rope, with a string
- గట్ట
- కట్టినచో, బంధించినచో if tied, if bound
లీలతోడ వంక లేక పెరుఁగు
- లీలతోడ
- సులభముగా, చక్కగా easily, gracefully
- వంక
- డొంక, వంపు bend, crookedness
- లేక
- లేకుండా, అసలు లేకుండా without, absent
- పెరుఁగు
- పెరుగుతుంది, వృద్ధి చెందుతుంది grows, develops
కుక్కతోఁక గట్టఁ జక్కఁగా వచ్చునా
- కుక్కతోఁక
- శునకపు తోక, కుక్క యొక్క తోక dog's tail, tail of a canine
- గట్టఁ
- కట్టినను, రాయి కట్టి వేలాడదీసినను even if tied, if bound
- చక్కఁగా
- నిటారుగా, తిన్నగా straight, properly
- వచ్చునా
- అవుతుందా?, సాధ్యపడునా? will it become?, is it possible?
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమును సృష్టించినవాడా, విశ్వమునకు ఆనందము కలిగించువాడా Beloved of the Universe, One who pleases the universe
- వినర
- వినవయ్యా, ఆలకించుము listen, hear this
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమనా Vema, O Vemana
భావం · Meaning
పొట్లకాయకు రాయి కట్టి వేలాడదీస్తే అది బరువుకు సాగి వంకర లేకుండా నిటారుగా పెరుగుతుంది. కానీ, కుక్క తోకకు ఎంత బరువు కట్టినా, ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా అది ఎప్పటికీ నిటారుగా మారదు, వంకరగానే ఉంటుంది. అలాగే, మూర్ఖుని మనసును మార్చడం అసాధ్యమని భావం.
In English
Just as a snake gourd grows straight when a stone is tied to it, certain things can be corrected with effort. However, a dog's tail will never become straight no matter how much you try to bind or weigh it down. Similarly, it is impossible to change the inherent crooked nature of a wicked or stubborn person.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
This verse highlights the difference between 'coachability' and inherent nature. In modern leadership or education, it reminds us that while skills and behaviors can be shaped (like the gourd), fundamental character traits or toxic attitudes (like the dog's tail) are often resistant to change. It advises discernment in knowing whom to invest time in correcting and whom to avoid.