పరగ రాతిగుండు పగులఁగొట్టఁగ వచ్చుఁ
Vemana Satakam (వేమన శతకం) · పద్యం 891 · Yogi Vemana
పరగ రాతిగుండు పగులఁగొట్టఁగ వచ్చుఁ
గొండలన్ని పిండిగొట్టవచ్చు
కఠినచిత్తు మనసు కరగింప రాదయా
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
Transliteration
paraga rātiguṇḍu pagulaṅgoṭṭaṅga vaccuṅ goṇḍalanni piṇḍigoṭṭavaccu kaṭhinacittu manasu karagimpa rādayā viśvadābhirāma vinara vēma
పదాల అర్థాలు · Word Meanings
పరగ రాతిగుండు పగులఁగొట్టఁగ వచ్చుఁ
- పరగ
- స్పష్టముగా, బాగుగా clearly, indeed
- రాతిగుండు
- రాతి బండ, పెద్ద రాయి rock boulder, large stone
- పగులఁగొట్టఁగ
- ముక్కలు చేయుట, పగులగొట్టుట to break, to shatter
- వచ్చుఁ
- సాధ్యము, వీలగును is possible, can be done
గొండలన్ని పిండిగొట్టవచ్చు
- గొండలన్ని
- పర్వతాలన్నీ, కొండల సముదాయము all the hills, all mountains
- పిండిగొట్టవచ్చు
- పొడి చేయవచ్చు, సున్నము చేయవచ్చు can pulverize, can turn to powder
కఠినచిత్తు మనసు కరగింప రాదయా
- కఠినచిత్తు
- మూర్ఖుడు, దయలేనివాడు hard-hearted person, stubborn person
- మనసు
- హృదయము, చిత్తము mind, heart
- కరగింప
- మార్చుట, మెప్పించుట to melt, to soften
- రాదయా
- సాధ్యము కాదు, వీలుపడదు is not possible, cannot be done
విశ్వదాభిరామ వినర వేమ!
- విశ్వదాభిరామ
- విశ్వమునకు ప్రియమైనవాడా, సృష్టికర్తకు ఆనందమైనవాడా beloved of the universe, delight of the creator
- వినర
- వినుము, ఆలకించుము listen, hear
- వేమ
- వేమన కవి, ఓ వేమనా Vema, O Vemana
భావం · Meaning
రాతి బండలను పగులగొట్టడం, పెద్ద కొండలను పిండి చేయడం వంటి కఠినమైన పనులు కూడా సాధ్యమేమో కానీ, మూర్ఖుని లేదా కఠిన చిత్తుని మనసును మార్చడం మాత్రం అసాధ్యం. భౌతికమైన కష్టాలకంటే మనిషి స్వభావాన్ని మార్చడం చాలా కష్టమని భావం.
In English
It may be possible to break huge boulders or pulverize mountains into dust through physical effort. However, it is impossible to soften the heart or change the mindset of a stubborn, hard-hearted person. Changing human nature is far more difficult than overcoming physical obstacles.
నేటి సందర్భం · Modern relevance
In modern life, this verse reminds us that while technology and effort can solve immense physical or engineering challenges, dealing with rigid human psychology remains the hardest task. It advises patience or caution when trying to convince those who are unwilling to listen or change, suggesting that some mindsets are harder to break than stone.