వీరసేనుని పరాభవం

కాంతిసేన చేతిలో సర్వస్వం కోల్పోయి ద్వీపాంతర శిక్ష అనుభవిస్తున్న శంతనుడు తన దురవస్థను తలచుకుని కన్నీరుమున్నీరయ్యాడు. అతనిని కరభ, శరభులు ఓదారుస్తూ, అధైర్యపడకుండా ఎదో ఒక ఉపాయంతో బతుకుదామని ధైర్యం చెప్పారు. ముగ్గురూ కలిసి సమీపంలోని ఒక గిరాతుల పల్లెకు చేరుకున్నారు. దప్పికతో ఒక ఇంట్లో పాలు తాగి, వాటికి వెల చెల్లించలేకపోవడంతో స్థానికుల మధ్య వివాదం చెలరేగి పెద్ద కలహంగా మారింది.

ఈ ఘర్షణ గురించి తెలుసుకున్న కుశద్వీప రాజు కుశధ్వజుడు భటులను పంపి అందరినీ పట్టి తెప్పించాడు. విచారణలో శంతనుడు తమ పూర్వ వృత్తాంతాన్ని, జంబూద్వీప రాజకుమారి కాంతిసేన కపటంగా తమ విద్యలను లాక్కుని తరిమివేసిన వైనాన్ని వివరించాడు. నిర్దోషులైన బ్రాహ్మణులపై జరిగిన అన్యాయాన్ని విన్న కుశధ్వజుడు చలించిపోయాడు. మహేంద్రజాలంలో ఆరితేరిన తన కుమారుడు వీరసేనుడిని పిలిపించి, ఆ ముగ్గురినీ వెంటబెట్టుకుని వెళ్లి కాంతిసేన గర్వం అణచి వారి విద్యలను వారికి ఇప్పించవలసిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు.

వీరసేనుడు సైన్యంతో జంబూద్వీపం చేరుకుని, రాజధానికి సమీపంలో మహేంద్రజాలంతో ఒక అద్భుతమైన ఉద్యానవనాన్ని, భవనాన్ని సృష్టించాడు. కాంతిసేన చారుల ద్వారా ఈ విషయం తెలుసుకుని తన పరిచారిక కేసరిణిని అక్కడికి పంపింది. కేసరిణి అక్కడ శంతనాదులను, వీరసేనుడిని చూసి మాట్లాడింది. కాంతిసేన తమ విద్యలు తమకు ఇవ్వకపోతే రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంటామని వీరసేనుడు హెచ్చరించాడు.

మరుసటి రోజు కాంతిసేన తన ఇంద్రజాల శక్తితో ఉపవనాలను, భయంకరమైన అడవులను, క్రూరమృగాలను సృష్టించి వీరసేనుడిని భయపెట్టాలని చూసింది. కానీ మహేంద్రజాల విద్యాప్రవీణుడైన వీరసేనుడు తన ప్రతిమాయలతో వాటన్నింటినీ క్షణాల్లో నాశనం చేశాడు. తన ఇంద్రజాలం అతని ముందు నిలవదని గ్రహించిన కాంతిసేన, తన స్త్రీ సహజమైన సౌందర్యాన్ని, విలాసాలను ఆయుధంగా మలచుకుంది. ఆమె అందానికి వీరసేనుడు మోహావేశంలో పడిపోయాడు.

వీరసేనుడి బలహీనతను పసిగట్టిన కాంతిసేన, కేసరిణి ద్వారా రాయబారం నడిపింది. రాజకుమారి అతని పరాక్రమానికి లొంగిపోయిందని, వివాహం చేసుకోవడానికి సిద్ధంగా ఉందని నమ్మబలికింది. శంతనుడు ఎంత హెచ్చరించినా వినకుండా మోహంలో మునిగిన వీరసేనుడు పెళ్ళికి అంగీకరించాడు. కాంతిసేన మాయతో ఒక ఉద్యానవనాన్ని, తనలాగే ఉండే మాయావతిని సృష్టించింది.

మాయావతితో వివాహం జరిగి ఏకాంతంలో ఉన్న సమయంలో, ఆమె వీరసేనుడిని అనునయిస్తూ మహేంద్రజాల విద్యను తనకు ఉపదేశించమని కోరింది. కామవశుడైన రాజకుమారుడు ఆలోచించకుండా ధారపోయడానికి సిద్ధపడగా, అక్కడే పొంచివున్న కాంతిసేన స్వయంగా వచ్చి ఆ విద్యను ధారగా స్వీకరించింది. వెంటనే మాయ అంతా అదృశ్యమైంది. కాంతిసేన భటులు వచ్చి నిస్సహాయుడైన వీరసేనుడిని, శంతనాదులను బంధించి చెరసాలలో పడవేశారు.

తన అజాగ్రత్తకు, మోహాంధకారానికి పశ్చాత్తాపపడుతూ వీరసేనుడు విలపించాడు. శంతనుడు అతడిని ఓదారుస్తూ, జరిగినదానికి చింతించి లాభం లేదని, చెరసాల నుంచి తప్పించుకునే ఉపాయం ఆలోచించాలని లేదా కుశద్వీపానికి సమాచారం చేరేవరకు వేచిచూడాలని సూచించాడు.