తెనాలి రామలింగ కథలు
Tenali Ramalinga stories
తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రములోని చమత్కార ఘట్టాలు.
Wit and anecdotes from Tenali Ramakrishnakavi Charitramu.
33 కథలు
కథల జాబితాBrowse the stories
- అమవస నిశికిన్రాయల ఆస్థానంలో అల్లసాని పెద్దన పూరించిన పద్యంలోని ప్రయోగాన్ని రామకృష్ణుడు ఆక్షేపించి, చమత్కారంగా స్పందించిన కథ.చదవండి
- అయిదువేల దీనారాలుకుటుంబ పోషణ నిమిత్తం ధనం అవసరమైనప్పుడు, తెనాలి రామకృష్ణుడు తాను మరణించినట్లు నాటకం ఆడి శ్రీకృష్ణదేవరాయల నుండి ఐదువేల దీనారాలు పొందిన చమత్కార కథ ఇది.చదవండి
- ఆనందభట్టు గర్వభంగంరాయల ఆస్థానానికి వచ్చి బూతు, తిట్టు కవిత్వంతో విర్రవీగిన ఆనందభట్టును తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కార సమస్యతో ఓడించి ప్రశంసలు పొందాడు.చదవండి
- తెనాలి రామకృష్ణుని ఆస్థాన ప్రవేశంతెనాలి రామకృష్ణుడు కాళికాదేవి వరాలు పొంది, తన బుద్ధిబలంతో పెద్దన మరియు నంది తిమ్మన వంటి మహాకవులను మెప్పించి శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో సముచిత స్థానం సంపాదించాడు.చదవండి
- కవిగండపెండేరము - పెద్దన గర్వభంగంశ్రీకృష్ణదేవరాయలు ప్రకటించిన కవిగండపెండేరాన్ని అల్లసాని పెద్దన తన అద్భుత పాండిత్యంతో దక్కించుకోగా, ఆయనలోని అహంకారాన్ని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కార పూరణతో అణచివేసిన వృత్తాంతం.చదవండి
- భువనవిజయ సభలో కవితాప్రసక్తిశ్రీకృష్ణదేవరాయల సభలో ప్రముఖ ప్రబంధాలలోని ఏడ్పు పద్యాలపై తెనాలి రామకృష్ణుడు చేసిన హాస్య విమర్శ, దానితో భట్టుమూర్తికి కలిగిన ఆగ్రహం మరియు రామకృష్ణుని చమత్కార ప్రతిస్పందన.చదవండి
- కుంకుమభొట్లు గర్వభంగంశ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థాన కవులను ఓడించాలనే పంతంతో వచ్చిన కుంకుమభొట్లు అనే పండితుడిని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన సమయస్ఫూర్తితో, మారువేషంలో భయపెట్టి పారద్రోలిన కథ.చదవండి
- కుమ్మర మొల్ల మరియు తెనాలి రామకృష్ణుడుశ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో భర్తను కోల్పోయినా పట్టుదలతో కవిత్వం నేర్చి రామాయణం రచించిన మొల్ల పట్ల మొదట చులకనభావం చూపిన రామకృష్ణుడు, ఆమె ప్రతిభను, వివేకాన్ని చూసి సిగ్గుపడి గౌరవించిన వైనం.చదవండి
- చిన్నాదేవిపై రాయల అలకచిన్నాదేవి పెద్దగా నవ్విందన్న చిన్న కారణంతో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఆమెను దూరం పెట్టగా, తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కార యుక్తితో రాయల కళ్లు తెరిపించి వారిని తిరిగి ఒకటి చేశాడు.చదవండి
- తెనాలి రామకృష్ణకవి జననము మరియు వంశపరిచయంతెనాలి రామకృష్ణకవి జన్మస్థలం, వంశపారంపర్యం, ఆయన రచనా వైభవం మరియు శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానమైన అష్టదిగ్గజాలలో ఆయన పొందిన విశిష్ట స్థానం గురించిన చారిత్రక పరిచయం.చదవండి
- రామకృష్ణుడి ఠీవిసామంతుల దర్పం గురించి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మాట్లాడినప్పుడు, తెనాలి రామకృష్ణుడు రాయల స్వంత కావ్య పద్యంతోనే బదులిచ్చి మెప్పు పొందాడు.చదవండి
- తాతాచార్యుల భుజమెక్కిన రామకృష్ణుడుతాతాచార్యుల గుట్టును తెలుసుకున్న తెనాలి రామకృష్ణుడు సమయస్ఫూర్తితో ఆయనను ఆటపట్టించి, రాయలవారి సమక్షంలో రాజగురువును నవ్వులపాలు చేసిన వైనం.చదవండి
- తాతాచార్యుల ఛాందసానికి రామకృష్ణుని గుణపాఠంస్మార్తుల ముఖం చూస్తే మరుజన్మలో గాడిదలుగా పుడతారంటూ ముఖం దాచుకునే తాతాచార్యుల ఛాందసాన్ని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారంతో ఎలా దూరం చేశాడో ఈ కథ వివరిస్తుంది.చదవండి
- మహాకవి ప్రతాపానికి తలవొగ్గిన తిమ్మరుసుసింహాచల క్షేత్రంలో తన బంధువుకు అగ్రహార దానం దక్కకుండా అడ్డుపడిన మంత్రి తిమ్మరుసును, తెనాలి రామకృష్ణుడు తన ఉగ్రమైన కవితా గంభీరత్వంతో ఎలా మెప్పించాడో తెలిపే కథనం.చదవండి
- తిలకాష్ఠ మహిష బంధనముశ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థాన విద్వాంసులను ఓడించాలనే గర్వంతో వచ్చిన రామశాస్త్రి అనే పండితుడిని తెనాలి రామకృష్ణుడు 'తిలకాష్ఠ మహిష బంధనము' అనే చమత్కారంతో పలాయనం చిత్తగించేలా చేసిన వైనం.చదవండి
- దొంగలచే తోటకు నీరు తోడించిన రామకృష్ణుడురాయల ఆజ్ఞతో తన ఇంట్లో దొంగతనానికి వచ్చిన గజదొంగలను సమయస్ఫూర్తితో బోల్తా కొట్టించి, వారి చేతే రాత్రంతా పెరటి తోటకు నీరు తోడించిన తెనాలి రామకృష్ణుని హాస్యచతురత.చదవండి
- ధూర్జటి కవిత్వ మాధుర్యం - రామకృష్ణుని సమస్యాపూరణంశ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో ధూర్జటి కవిత్వ మాధుర్యానికి గల కారణాన్ని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చతురోక్తితో బయటపెట్టి, ఆయన ప్రవర్తన మారేలా చేసిన వృత్తాంతం.చదవండి
- నల్లకుక్కను ఆవుగా మార్చుటతన చాకచక్యంతో మెప్పించిన మంగలిని బ్రాహ్మణుడిగా మార్చాలని భావించిన రాయలవారికి, తెనాలి రామకృష్ణుడు నల్లకుక్కను ఆవుగా మార్చే ప్రయత్నం ద్వారా తగిన గుణపాఠం నేర్పాడు.చదవండి
- నూరు తప్పులకు అభయంశ్రీకృష్ణదేవరాయలపై దాడిచేసిన శత్రుసేనానిని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన పదునైన పద్యంతో నేలకూల్చి, బదులుగా రాయల నుండి రోజుకు నూరు తప్పులు మన్నించే వరం పొందాడు.చదవండి
- పట్టెడు మెతుకునెల్లూరులో పండితులనెందరినో సవాలు చేసిన ఒక వేశ్యను తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కార సంభాషణతో ఓడించి బహుమతి పొందిన వృత్తాంతం.చదవండి
- రామకృష్ణుని సమయస్ఫూర్తి మరియు పాండురంగ మహాత్మ్య రచనతాతాచార్యుల రహస్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని రాయల దండన నుండి సమయస్ఫూర్తితో తప్పించుకున్న రామకృష్ణుడు, అనంతరం వైష్ణవభక్తితో జగత్ప్రసిద్ధమైన 'పాండురంగ మహాత్మ్యము' కావ్యరచన చేసి కీర్తి పొందాడు.చదవండి
- పింగళి సూరన్న కోపం - రామకృష్ణుని సమయస్ఫూర్తిరాయల ఆస్థానంలో జరిగిన వాగ్వాదంతో కోపగించిన పింగళి సూరన్న రామకృష్ణునిపై వ్యంగ్య పద్యం రాయబోగా, రామకృష్ణుడు దానిని తన సమయస్ఫూర్తితో పూర్తి చేసి అందరినీ నవ్వించాడు.చదవండి
- ప్రత్యక్ష పురాణ శ్రవణమునెల్లూరులో పండితులను ఓడించి గర్వించే చిత్రాంగి అనే వేశ్యకు తెనాలి రామకృష్ణుడు ప్రత్యక్ష పురాణ అభినయం పేరిట తగిన గుణపాఠం నేర్పిన కథ.చదవండి
- పెద్దన కవిత్వముపై రామకృష్ణుని చమత్కారంరాయల ఆస్థానంలో భక్తిరస పద్యాల విషయంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తనను హేళన చేయగా, అల్లసాని పెద్దన పద్యంలోని ప్రయోగాన్ని ఉటంకిస్తూ తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారంతో అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచాడు.చదవండి
- ప్రెగడరాజు నరసరాజు గర్వభంగంశ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానకవుల కంటే తానే మిన్నయని గర్వపడిన ప్రెగడరాజు నరసరాజును తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారంతో ఓడించి బుద్ధిచెప్పగా, కాలక్రమంలో ఆ కవి ప్రతిభను గుర్తించిన రాయలు అతనికి తగిన సత్కారం చేశాడు.చదవండి
- తెనాలి రామకృష్ణుని బాల్యము – కాళికాదేవి అనుగ్రహంబాల్యంలో అల్లరిగా తిరిగే రామకృష్ణునికి ఒక సిద్ధుడు కాళికా మంత్రోపదేశం చేయడం, ఆయన నిర్భయంగా దేవిని ప్రసన్నం చేసుకుని తన సమయస్ఫూర్తితో ఆమె అనుగ్రహాన్ని పొందడం ఈ కథలో తెలుస్తుంది.చదవండి
- భాగవత ప్రదర్శనలో రామకృష్ణుని యుక్తిశ్రీకృష్ణదేవరాయలు భాగవత ప్రదర్శనకు రామకృష్ణుడిని రానివ్వకుండా ఆజ్ఞాపించినా, అతడు తన ఉపాయంతో లోపలికి ప్రవేశించి, చివరకు పహరా భటులకే సరైన గుణపాఠం చెప్పిన కథ ఇది.చదవండి
- ఏదులశాహి భారతాంకితం - రామకృష్ణుని ఉపాయంవిజాపుర నవాబు ఏదులశాహి షరతు మేరకు వారం రోజుల్లో భారతాన్ని రచించి అంకితమివ్వాల్సిన క్లిష్ట పరిస్థితిని తెనాలి రామకృష్ణుడు తన సమయస్ఫూర్తితో ఉపాయంగా తప్పించాడు.చదవండి
- బంగారు మామిడిపండ్ల దానముశ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన తల్లి చివరి కోరిక తీర్చలేకపోయానన్న వేదనతో బంగారు మామిడిపండ్ల దానం ప్రారంభించగా, తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారంతో ఆ వృథా వ్యయాన్ని మాన్పించిన కథ.చదవండి
- ముక్కు తిమ్మన్నతో రామకృష్ణుని సరసాలు - భట్టుమూర్తి చమత్కారంరాయల ఆస్థానంలో ముక్కు తిమ్మన్న, భట్టుమూర్తి, తెనాలి రామకృష్ణుల మధ్య జరిగిన చమత్కారాలు, సరస వివాదాలు రాయలవారికి ఎంతో ఆనందాన్ని కలిగించాయి.చదవండి
- రామకృష్ణుడు మరియు గూని చాకలిరాయల ఆగ్రహానికి గురై నేలలో పూడ్చబడిన తెనాలి రామకృష్ణుడు, తన సమయస్ఫూర్తితో ఒక గూని చాకలిని ఉపయోగించుకుని ప్రాణాపాయం నుండి ఎలా తప్పించుకున్నాడో వివరించే కథ.చదవండి
- విష్ణుచిత్తీయ విమర్శన మరియు ఠీవిశ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన విష్ణుచిత్తీయ కావ్యంలోని గుణదోషాలను నిర్భయంగా, హాస్యస్ఫోరకంగా ఎత్తిచూపి తెనాలి రామకృష్ణుడు రాజుగారి మెప్పు, బహుమానాలు పొందిన వృత్తాంతం.చదవండి
- తెనాలి రామకృష్ణుని సమస్యా పూరణముశ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో భట్టుమూర్తి ఇచ్చిన విచిత్రమైన సమస్యను తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చమత్కారంతో, అనన్యమైన పాండిత్యంతో చక్కగా పూరించిన కథ.చదవండి