ధూర్జటి కవిత్వ మాధుర్యం - రామకృష్ణుని సమస్యాపూరణం

ఆస్థానంలో తెనాలి రామకృష్ణుని ప్రవేశం జరిగిన తొలినాళ్ళలో అల్లసాని పెద్దన ఆయన ప్రతిభను గుర్తించి రాయలవారికి సిఫారసు చేశాడు. అదే సమయంలో రామకృష్ణుడు నంది తిమ్మన కవిత్వాన్ని ప్రశంసిస్తూ కప్పలకు గంగానది తుంపరల చెమ్మ దొరికినట్లుగా తిమ్మన కవిత్వ మాధుర్యం ఇతరులకు సాధ్యం కాదంటూ ఒక మనోహరమైన పద్యం చదివాడు. దానికి ముగ్ధుడైన నంది తిమ్మన తనకు రాయలవారు బహూకరించిన పచ్చడాన్ని రామకృష్ణునికి బహూకరించాడు.

ఆ శాలువను ధరించి రామకృష్ణుడు రాజసభకు వెళ్లగా, రాయలవారు దానిని చూసి అది నీకెలా లభించిందని ప్రశ్నించారు. రామకృష్ణుడు తాను చెప్పిన ప్రశంసా పద్యాన్ని చదివి వినిపించడంతో, రాయలవారు ఎంతో ఆనందించి ఆయనను ఘనంగా సన్మానించారు.

అష్టదిగ్గజ కవులలో రాయలవారికి ధూర్జటి కవిపై అమితమైన ప్రీతి ఉండేది. కవితాగోష్ఠి జరిగినప్పుడల్లా ఆయన ధూర్జటి కవిత్వాన్ని ఎంతగానో పొగిడేవారు. అయితే ధూర్జటి పైకి పరమ శ్రోత్రియుడిగా కనిపించినప్పటికీ, అంతరంగంలో వేశ్యాలోలుడై ఉంటూ భార్యను కూడా పట్టించుకోకుండా ఉండేవాడు. ఈ అవినీతి ప్రవర్తనను రూపుమాపి ఆయనలో మార్పు తేవాలని పెద్దనాది కవులు భావించి, ఈ పని ఒక్క రామకృష్ణుడి వల్లే సాధ్యమని అతనికి అప్పగించారు.

ఒకనాడు రాయలవారు కొలువుకూటంలో 'స్తుతమతియైన యాంధ్రకవి ధూర్జటి పల్కుల కేల కల్గెనో యతులిత మాధురీమహిమ' అని సమస్యా పాదాన్ని ఇచ్చి పూరించమని కవులను కోరారు. తగిన సమయం కోసం చూస్తున్న రామకృష్ణుడు వెంటనే లేచి, ధూర్జటి నిరంతరం వారాంగనల అధర సుధారస ధారలను గ్రోలడం వల్లే ఆయన పల్కులకు అంతటి మాధుర్యం కలిగిందంటూ చమత్కారంగా సమస్యను పూర్తి చేశాడు.

సభాముఖంగా తన రహస్య ప్రవర్తన రట్టవడంతో ధూర్జటి సిగ్గుపడి తలదించుకుని ఏమీ అనలేక మిన్నకుండిపోయాడు. ఆ తర్వాత రాయలవారు ధూర్జటిని అంతఃపురానికి పిలిపించి, వేశ్యా సాంగత్యాన్ని విడిచిపెట్టమని గట్టిగా మందలించారు.