ప్రధాన విషయానికి వెళ్లండి
తెలుగు సంపదTELUGU SAMPADA

ముక్కు తిమ్మన్నతో రామకృష్ణుని సరసాలు - భట్టుమూర్తి చమత్కారం

Tenali Ramalinga stories

శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థాన కవుల మధ్య జరిగిన చమత్కార సంఘటనల సమాహారమిది.

తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము · ముక్కు తిమ్మన్న

తెలుగు కథTelugu retelling

ఒకనాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రామరాజభూషణుడైన భట్టుమూర్తిని చూసి, స్త్రీ సౌందర్యాన్ని వర్ణిస్తూ ఒక చక్కని పద్యం చెప్పమని కోరాడు. భట్టుమూర్తి నాసికా సౌందర్యాన్ని వర్ణిస్తూ ఒక పద్యం చదివాడు. రాయలవారు ఆ కవితా మాధుర్యానికి ముగ్ధులై, అతనికి వేయి దీనారాలు బహుమానంగా ఇచ్చారు. అప్పుడు రామకృష్ణుడు లేచి, 'మహారాజా! మీరు పద్యానికి తగిన వెల సరిగ్గా నిర్ణయించారు. ఈ పద్యం భట్టుమూర్తి రాసింది కాదు, మన ముక్కు తిమ్మన వద్ద వేయి దీనారాలకు కొన్నది. మీరు వేయికి పైగా ఇస్తేనే కదా అతనికి లాభం!' అని పరిహసించాడు. దాంతో భట్టుమూర్తి సిగ్గుపడ్డాడు.

మరొక రోజు తిమ్మనకవి ఇంటి వద్ద కవులందరూ కూర్చుని కవితా గోష్ఠి జరుపుకుంటున్నారు. ఆ దారిన వెళ్తున్న భట్టుమూర్తి వారిని చూసి, తిమ్మన వాకిట ఉన్న కవుల సమూహం వరాహాల (పందుల) మందలా ఉందని వ్యంగ్యార్థం వచ్చేలా తన శిష్యుడితో ఒక పద్యపాదం చదివాడు. ఆ మార్గంలోనే వెళ్తున్న రామకృష్ణుడు అది విని, వెంటనే ఆ పద్యాన్ని పూరిస్తూ ప్రాకృత, సంస్కృత భాషలను కలగాపులగం చేసే కుకవులనే తుంగముస్తలను పెకలించడానికి తిమ్మన వాకిట ఉన్న కవులందరూ ఆదివరాహాల వంటివారని తిరుగు సమాధానం ఇచ్చాడు. దీంతో భట్టుమూర్తి మళ్లీ చిన్నబోయాడు.

కొన్ని రోజుల తర్వాత ముక్కు తిమ్మన తన ఇంటి చావడిలోని ఊయలలో కూర్చుని ఊగుతుండగా రామకృష్ణుడు అక్కడికి వచ్చాడు. 'మామా! ఊతునా!' అని రామకృష్ణుడు అడగ్గా, ఊయల ఊపుతానంటున్నాడేమో అనుకుని తిమ్మన 'ఊఁ' అన్నాడు. వెంటనే రామకృష్ణుడు తిమ్మన ముఖంపై ఉమ్మివేశాడు. తిమ్మన తీవ్ర ఆగ్రహంతో కేకలు వేయగా, 'మామా, నేను ఊతునా (ఉమ్మివేయనా) అని అడిగే కదా చేశాను!' అని రామకృష్ణుడు బదులిచ్చాడు. ఆ కోపంలో తిమ్మన ఊయల పైనుంచే రామకృష్ణుడి ముఖంపై బలంగా తన్నాడు. ఆ దెబ్బకు రామకృష్ణుడి దంతం ఒకటి ఊడిపోయింది.

దంతం ఊడిపోయిన రామకృష్ణుడు ఇంటికి వెళ్లి ఒక దుప్పికొమ్మును అరగదీసి పన్నులా అమర్చుకున్నాడు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న భట్టుమూర్తికి మంచి అవకాశం దొరికింది. అదే రోజు మధ్యాహ్నం రాయల దర్బారులో 'రవిగాననిచో గవి గాంచునేకదా!' అనే సమస్యా పూరణాన్ని రాయలు ఇచ్చారు. భట్టుమూర్తి వెంటనే పూర్వపు సూర్యుడు వీరభద్రుని దెబ్బకు పళ్ళు పోగొట్టుకుంటే ఏమీ చేయలేకపోయాడని, కానీ మన రామలింగకవి ముక్కు తిమ్మన తన్నిన తన్నుకు రాలిన పంటి స్థానంలో దుప్పికొమ్ముతో పన్ను అమర్చుకున్నాడని చెప్తూ ఆ సమస్యను పూర్తిచేశాడు. ఆ పద్య భావాన్ని విన్న రాయలు ఆశ్చర్యపడగా, భట్టుమూర్తి జరిగిన వృత్తాంతమంతా వివరించి సభలో అందరికీ నవ్వులు పూయించాడు.

సందేశంTakeaway

ఈ విధంగా అష్టదిగ్గజ కవుల పరస్పర పరిహాసాలు రాయల దర్బారులో నిత్యం సాహిత్యానందాన్ని నింపేవి.