తాతాచార్యుల ఛాందసానికి రామకృష్ణుని గుణపాఠం

శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు తన మతగురువైన తాతాచార్యుల వారిపట్ల ఎనలేని గౌరవాభిమానాలు ఉండేవి. కాంచీపురంలో జన్మించిన ఆచార్యులవారు సంస్కృతంలో 'సాత్త్వికబ్రహ్మ విద్యావిలాసము' వంటి గ్రంథాలు రచించిన ప్రసిద్ధ విద్వాంసుడు. చంద్రగిరి సంస్థానంలో రామకృష్ణునికి ఆయనతో పరిచయం ఏర్పడగా, తదనంతరం ఆచార్యులవారు విజయనగరానికి వచ్చి అక్కడే స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నారు.

తీవ్రమైన వైష్ణవ మతాభిమానం గల తాతాచార్యుల వారికి స్మార్తులంటే విపరీతమైన అసహ్యభావం ఉండేది. దారిన పోయే స్మార్తులు ఎదురైనప్పుడల్లా ఆయన తన ఉత్తరీయాన్ని ముఖానికి అడ్డంగా కప్పుకునేవారు. ఈ ఛాందస ప్రవర్తన ప్రజల్లో విమర్శలకు దారితీసింది. ఆ వార్త రాయలవారి చెవిన పడటంతో, ఆయన రామకృష్ణుని పిలిపించి, తాతాచార్యుల వారు ప్రజల అసూయకు గురికాకుండా వారిలోని ఈ ఛాందసాన్ని ఎలాగైనా పోగొట్టవలసిందని కోరారు.

రాయలవారి కోరిక మేరకు రామకృష్ణుడు ఒకనాడు తాతాచార్యుల ఇంటికి వెళ్ళాడు. సరిగ్గా అదే సమయానికి బయటకు వస్తున్న ఆచార్యులవారు రామకృష్ణుని చూడగానే తన ముఖానికి ఉత్తరీయం అడ్డం పెట్టుకున్నారు. రామకృష్ణుడు వినయంగా 'స్వామీ! నేను మీ ప్రియ శిష్యుడిని కదా, నన్ను చూసి ముఖం ఎందుకు కప్పుకుంటున్నారు?' అని అడిగాడు. అందుకు తాతాచార్యులు, 'రామకృష్ణా! నీవు నాకు ముఖ్యుడవు కాబట్టి నిజం చెబుతున్నాను. స్మార్తుల ముఖం చూస్తే వైష్ణవులకు మరుజన్మలో గాడిద పుట్టుక వస్తుందట. అందుకే నేను స్మార్తులను చూడటం మానేశాను' అని చెప్పారు. రామకృష్ణుడు అప్పుడు మారు మాట్లాడకుండా ఊరుకున్నాడు.

కొంతకాలం గడిచాక, రాయలవారు కవులందరితో కలిసి నగర శివార్లలోని ఉద్యానవనానికి విహారార్థం వెళ్ళారు. తోటలో అందరూ విహరించి బయటకు వచ్చేసరికి అక్కడ కొన్ని గాడిదలు కనిపించాయి. వెంటనే రామకృష్ణుడు ఒక్కొక్క గాడిద వద్దకూ వెళ్ళి నేలపై సాష్టాంగ దండప్రణామాలు చేయసాగాడు.

అది చూసి రాయలవారితో పాటు అక్కడున్న వారంతా పగలబడి నవ్వారు. రాయలు ఆశ్చర్యంతో 'కృష్ణకవీ! నీకేమైనా మతిపోయిందా? ఎవరైనా గాడిదలకు మొక్కుతారా?' అని అడిగారు. అందుకు రామకృష్ణుడు సమయోచితంగా 'ప్రభువర్యా! నేనెప్పుడూ అర్థం లేని పని చేయను. ఈ గాడిద మన తాతాచార్యులవారి మేనమామగారైన కందాళై తిరుచూర్ణాచార్యులవారు; ఆ గాడిద ఆయన తాతగారైన పర్పటం అళహసింగరాచార్యులవారు. మిగిలిన గాడిదలన్నీ వీరి బంధువులే! గతంలో వీరంతా స్మార్తుల ముఖం చూసి ఇలా పుట్టారు. ఇంతటి వైష్ణవాగ్రగణ్యులకు మొక్కి నా పాపాలను పోగొట్టుకోవడంలో తప్పేముంది? అయినా మన తాతాచార్యులవారు కూడా ఈ మధ్యనే స్మార్తుల ముఖం చూడటం మానేశారు కదా!' అని చమత్కరించాడు.

రామకృష్ణుని ఎత్తిపొడుపు మాటలకు తాతాచార్యులు ఎంతో సిగ్గుపడ్డారు. తన అజ్ఞానాన్ని, సంకుచిత వైఖరిని గ్రహించి ఆనాటి నుంచి స్మార్తుల ముఖం చూడకుండా ఉత్తరీయం కప్పుకోవడం పూర్తిగా మానేశారు. రామకృష్ణుని సమయస్ఫూర్తికి, యుక్తికి రాయలవారితో సహా అందరూ ముగ్ధులయ్యారు.