చిన్నాదేవిపై రాయల అలక

శ్రీకృష్ణదేవరాయల భార్యలందరిలో చిన్నాదేవి అంటే ఆయనకు ప్రత్యేకమైన అనురాగం ఉండేది. ఒకసారి రాయలు తెనాలి రామకృష్ణుడితో మాట్లాడుతూ, ఇతర రాణుల కన్నా చిన్నాదేవిపైనే తనకు అమితమైన ప్రేమ ఉండటానికి పూర్వజన్మ బంధమే కారణమేమోనని అన్నాడు. అందుకు రామకృష్ణుడు స్పందిస్తూ, అతి సర్వత్రా వర్జనీయమని, మితిమీరిన ప్రేమ ఒక్కోసారి చిన్న కారణాలకే వైరాగ్యంగా మారే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించాడు. కానీ రాయలు ఆ మాటలను కొట్టిపారేస్తూ, తమ మధ్య ఎన్నడూ విభేదాలు రావని నమ్మకంగా చెప్పాడు.

కొన్నాళ్లకు ఒకనాడు రాయలు మేడపై చిన్నాదేవితో కూర్చుని మాట్లాడుతూ కొన్ని ప్రశ్నలు అడిగాడు. ఆ సమయంలో ఆమె పుట్టింటి ఆలోచనల్లో మునిగి ఉండటంతో సమాధానం చెప్పలేదు. రాయలు ఆమె పరధ్యానాన్ని గమనించి హెచ్చరించగా, ఆమె ఉన్నట్టుండి పక్కున పెద్దగా నవ్వింది. ఆ నవ్వు రాయలకు అవమానంగా తోచి తీవ్రమైన కోపం తెప్పించింది. ఏమీ మాట్లాడకుండా అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయిన రాయలు, అప్పటినుంచి నెలల తరబడి ఆమె అంతఃపురానికి వెళ్లడం, మాట్లాడటం పూర్తిగా మానేశాడు.

దయార్ద్ర హృదయురాలైన చిన్నాదేవిని రాయలు అకారణంగా విస్మరించడం చూసి అంతా బాధపడ్డారు. ఆమెపై అపార గౌరవం ఉన్న రామకృష్ణుడు ఆమెను కలిసి ధైర్యం చెప్పాడు. అనంతరం రాయల వద్దకు వెళ్లి, కాశీ రామేశ్వర యాత్రలకు వెళ్తున్నానని చెప్పి కొంత ధనం తీసుకున్నాడు. నిజానికి కాశీకి వెళ్లకుండా ఇంట్లోనే రహస్యంగా ఉంటూ బంగారు వడ్లగింజలను చేయించాడు. నెల పూర్తయ్యాక, నగర పొలిమేరలోని సత్రం నుంచి తాను కాశీ యాత్ర ముగించుకుని తిరిగి వచ్చినట్లు వర్తమానం పంపాడు.

రాయలు రామకృష్ణుడిని వైభవంగా ఆహ్వానించి యాత్ర విశేషాలు అడిగాడు. కాశీలోని సదానంద సాధువు తనకు బంగారు పంటను పండించే అద్భుతమైన బంగారు వడ్లగింజలను ఇచ్చారని రామకృష్ణుడు తెలిపాడు. మరుసటి రోజు ఆ వడ్లను నాటడానికి భూమిని సిద్ధం చేయించి, నగర ప్రముఖులతో కలిసి రాయలు స్వయంగా వచ్చాడు. అప్పుడు రామకృష్ణుడు, 'జీవితంలో ఎన్నడూ పెద్దగా నవ్వని వారు మాత్రమే ఈ గింజలను నాటడానికి అర్హులు' అని ఒక నియమం చెప్పాడు.

అది విని రాయలు, 'ఈ లోకంలో ఎప్పుడూ గట్టిగా నవ్వని మానవుడు ఎవరైనా ఉంటారా?' అని ప్రశ్నించాడు. 'మహారాజా! మీరైనా నాటవచ్చు కదా' అని రామకృష్ణుడు అడగగా, తాను ఎన్నోసార్లు గట్టిగా నవ్వానని రాయలు ఒప్పుకున్నాడు. 'పోనీ చిన్నాదేవిగారు నాటుతారా?' అని రామకృష్ణుడు ప్రస్తావించగా, 'ఆమె కూడా నవ్వుతుంది, ఎవరైనా నవ్వుతారు కదా' అని రాయలు బదులిచ్చాడు.

వెంటనే రామకృష్ణుడు, 'మరి నవ్వడం సహజమైన విషయమని తెలిసినప్పుడు, ఆమె నవ్వినందుకు అంతఃపురానికి వెళ్లడం ఎందుకు మానేశారు ప్రభూ?' అని నిలదీశాడు. రాయలు తన తప్పును గుర్తించి ఎంతో సిగ్గుపడి పశ్చాత్తాపం చెందాడు. వెంటనే చిన్నాదేవిని చేరదీసి యథాప్రకారం గౌరవించడమే కాకుండా, తన కళ్లు తెరిపించినందుకు రామకృష్ణుడిని ఘనంగా సత్కరించాడు.