అయిదువేల దీనారాలు

శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో విద్వత్కవులందరికీ నెలకు కొంత వేతనం అందేది. తెనాలి రామకృష్ణుడికి కూడా ఆ మాసవేతనం అందుతున్నప్పటికీ, ఆయనకు సంతానం ఎక్కువగా ఉండటంతో ఆ స్వల్ప ధనంతో సంసారాన్ని నెట్టుకురావడం కష్టమైంది. ఏదో ఒక ఉపాయంతో రాయలవారి నుండి కొంత ఎక్కువ ధనం పొందాలని ఆయన భావించాడు. చక్కని ప్రణాళిక వేసుకుని, దానిని ఇంట్లో భార్యాపిల్లలకు వివరించి రాయలవారి వద్దకు వెళ్లాడు.

రాయలవారు ఏకాంతంగా, ప్రసన్న చిత్తంతో ఉన్న సమయంలో రామకృష్ణుడు ఆయనను సమీపించాడు. ముఖంలో దిగులు నటిస్తూ, 'మహారాజా! నా గుండెల్లో నిరంతరం మంటలు రేగుతున్నాయి, ఇక నేను ఎక్కువ కాలం బ్రతికేలా లేను. నాకు చిన్నపిల్లలు చాలామంది ఉన్నారు, నేను కన్నుమూస్తే వారి దీనస్థితిని ఎవరూ వర్ణించలేరు. జ్యోతిష్కులు కూడా నా ఆయుష్షు తీరిపోయిందని చెప్పారు. కుటుంబం గురించే నాకంతా బెంగగా ఉంది' అని వాపోయాడు.

దయార్ద్ర హృదయుడైన రాయలవారు రామకృష్ణుని మాటలు విని చలించిపోయారు. 'కవివర్యా! ధనం కోసం ఏవేవో చెప్పే జ్యోతిష్కుల మాటలను నమ్మి అధైర్యపడకు. మనోవ్యాధికి ఔషధం లేదు. ఒకవేళ విధివశాత్తు నీకు ఏమైనా జరిగితే, నీ కుటుంబం నిస్సహాయం కాకుండా నీ భార్యకు ఐదువేల దీనారాలు పంపిస్తాను, సరిపోతుందా?' అని అభయమిచ్చారు. ఆ మాటకు రామకృష్ణుడు ఎంతో సంతోషించి ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు.

వారం రోజుల తర్వాత రామకృష్ణుడు బంధువులను చూడటానికని కలబరిగె నగరానికి వెళ్లాడు. ఆయన వెళ్లిన నాలుగు రోజులకు పెద్దన, పింగళి సూరన వంటి ప్రముఖ కవుల ఇళ్లకు ఒక లేఖ అందింది. అందులో రామకృష్ణుడు తీవ్ర జ్వరంతో మరణించాడనే సమాచారం ఉంది. ఆ వార్త విజయనగరమంతటా వ్యాపించింది. 'మంచి కవిని, ప్రియమైన స్నేహితుడిని కోల్పోయాను' అని రాయలవారు కన్నీరు మున్నీరై, ఇచ్చిన మాట ప్రకారం వెంటనే ఐదువేల దీనారాలను రామకృష్ణుని భార్యకు పంపించారు.

పదిహేను రోజులు గడిచాక రామకృష్ణుడు కలబరిగె నుండి తిరిగి వచ్చి నేరుగా రాజసభలో అడుగుపెట్టాడు. ఆయనను చూసి రాయలవారితో పాటు సభికులందరూ నివ్వెరపోయారు. 'నువ్వు మరణించావని వార్త వచ్చింది కదా, ఇదేమి విచిత్రం?' అని ఆశ్చర్యంగా అడిగారు. అప్పుడు రామకృష్ణుడు చిరునవ్వుతో, 'మహారాజా! నేను చనిపోయిన మాట నిజమే. కానీ యమధర్మరాజు నా ఆయుర్దాయ పట్టికను చూసి, ఇంకా కొంత కాలం గడువు ఉందని గుర్తించాడు. పైగా మీ రాయలవారు నీ భార్యకు ఐదువేల దీనారాలు పంపారు, వెళ్లి ఆ ధనాన్ని సుఖంగా అనుభవించి ఆ తర్వాత రా అని నన్ను వెనక్కి పంపించేశాడు' అని చమత్కరించాడు.

రామకృష్ణుని మాటల్లోని రహస్యాన్ని గ్రహించిన రాయలవారు, ఐదువేల దీనారాలు సంపాదించడానికి ఆయన వేసిన ఈ ఎత్తుగడను తెలుసుకుని కోపం తెచ్చుకోకుండా మందహాసం చేశారు.