అమవస నిశికిన్
Tenali Ramalinga stories
శ్రీకృష్ణదేవరాయల నిండు కొలువుకూటంలో పద్య పూరణల సందర్భంలో ఈ సరస సంవాదం చోటుచేసుకుంది.
తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము · అమవసనిశికిన్
తెలుగు కథTelugu retelling
ఒకనాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన నిండు పేరోలగంలో కొలువై ఉండి, సభలోని కవులను ఉద్దేశించి ఒక సమస్యను విసిరాడు. 'కలనాటి ధనములక్కఱ గలనాఁటికి దాచ కమల గర్భుని వశమా' అని పద్యపు మొదటి రెండు పాదాలను చదివి, తక్కిన రెండు పాదాలను పూరించి పద్యాన్ని సంపూర్ణం చేయవలసిందిగా కోరాడు.
రాయల ఆజ్ఞ వినగానే ఆస్థాన కవిశేఖరుడైన అల్లసాని పెద్దన లేచి, 'నెలనడిమనాఁటి వెన్నెల యలవడునే నాడుఁబోయ నమవసనిశికిన్' అని తక్కిన పాదాలను ఆశువుగా పూరించి చెప్పాడు. సంపదలు ఉన్ననాటి వైభవం లేమినాటికి మిగలదనే భావంతో పెద్దన చెప్పిన పూరణ అందరినీ ఆలోచింపజేసింది.
అయితే ఆ పద్యంలో పెద్దన వాడిన 'అమవసనిశికిన్' అనే ప్రయోగం సరైనది కాదన్న ఉద్దేశంతో తెనాలి రామకృష్ణుడు వెంటనే లేచాడు. 'ఏమి తిని కవిత్వం చెప్పావు పెద్దనా! భ్రమపడి వెర్రిపుచ్చకాయ తిని చెప్పావా లేక ఉమ్మెత్తకాయ తిని మత్తులో అమవసనిశి అన్న మాట వాడావా?' అంటూ హాస్యంగా, వ్యంగ్యంగా ఒక పద్యం ద్వారా పెద్దన ప్రయోగాన్ని ఆక్షేపించాడు.
అనంతరం రామకృష్ణుడు పెద్దన ప్రతిభను కొనియాడుతూనే తనదైన చతురతతో మరొక పద్యం చెప్పాడు. కవులలో అల్లసాని పెద్దన, తిక్కన సోమయాజి మాత్రమే నిజమైన మహాకవులని, వారి సరసన తనలాంటి వారిని కూడా కవులంటే, నీటికాకికి కూడా 'గవి' (కవి) అనే పేరు ఉంది కదా అంటూ తనపై తానే వ్యంగ్యాస్త్రాలు వేసుకుని సభలో నవ్వులు పూయించాడు.
సందేశంTakeaway
రామకృష్ణుని సరసమైన విమర్శకు, చమత్కార పూరణకు సభలోని వారందరూ ఆనందించారు.