భువనవిజయ సభలో కవితాప్రసక్తి

ఒకనాడు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు నిండు కొలువులో విద్వత్కవుల సమక్షంలో ఆసీనుడై ఉన్నాడు. ఆయన సభలోని కవులందరూ వినేటట్లు తెనాలి రామకృష్ణుని వైపు చూసి, ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న వేశాడు. అల్లసాని పెద్దన విరచిత మనుచరిత్రము, నంది తిమ్మన గారి పారిజాతాపహరణము, రామరాజభూషణుడైన భట్టుమూర్తి రచించిన వసుచరిత్రములలోని ఒకే సందర్భానికి సంబంధించిన పద్యాలను రాయలు ప్రస్తావించాడు.

రాయలవారు ఆ మూడు ప్రబంధాలలో నాయికల రోదనను వర్ణించే మూడు విశిష్ట పద్యాలను చదివి వినిపించాడు. మనుచరిత్రలోని 'పాటునకింతులోర్తురె', పారిజాతాపహరణంలోని 'ఈసునబుట్టి డెందమున', వసుచరిత్రలోని 'ఆజాబిల్లి వెలుంగు' అను పద్యాలలోని కవితా మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించి, తనదైన శైలిలో అభిప్రాయాన్ని వెల్లడించవలసిందిగా రామకృష్ణుని కోరాడు.

ఆ పద్యాలను ఆలకించిన తెనాలి రామకృష్ణుడు సమయస్ఫూర్తితో, హాస్యభరితంగా స్పందించాడు. 'మహారాజా! ఇందులో పెద్దన్నగారి ఏడ్పు అటూ ఇటూగా ఉన్నది; ముక్కు తిమ్మన్నగారి ఏడ్పు ముద్దుముద్దుగా ఉన్నది; కానీ భట్టుమూర్తిగారు మాత్రం బావురుమని ఏడ్చారు!' అని వ్యాఖ్యానించాడు. ఆ మాట వినగానే సభలోని వారంతా పొట్టచెక్కలయ్యేలా నవ్వారు.

తన కవిత్వాన్ని రామకృష్ణుడు అలా పరిహసించడంతో భట్టుమూర్తికి తీవ్ర కోపం వచ్చి రామకృష్ణుని వైపు చురుగ్గా చూడసాగాడు. అది గమనించిన రామకృష్ణుడు ఏమాత్రం తగ్గక, తన విమర్శను సహించలేకపోయిన భట్టుమూర్తి పాండిత్యపు ధోరణిని ఎత్తిచూపుతూ మరికొన్ని వ్యంగ్య పద్యాలను చదివి సభలో వినోదాన్ని, చమత్కారాన్ని మరింత పెంచాడు.