ఏదులశాహి భారతాంకితం - రామకృష్ణుని ఉపాయం

పూర్వం విజయనగర, విజాపుర సామ్రాజ్యాల మధ్య సరిహద్దుల విషయమై వివాదాలు చెలరేగి చివరకు యుద్ధానికి దారితీశాయి. ఆ సంగ్రామంలో విజయనగర సైన్యాధ్యక్షులు, సైనికులు కొందరు విజాపుర పాలకుడైన ఏదులశాహికి బందీలుగా చిక్కారు. వారిని విడిపించేందుకు రాయలు ఏదులశాహితో సంధి కుదుర్చుకోవలసి వచ్చింది. ఆ సంధి షరతుల్లో భాగంగా, రాయల ఆస్థాన కవులు వారం రోజుల్లో భారతాన్ని రచించి తనకు అంకితమివ్వాలని ఏదులశాహి పట్టుబట్టాడు. తనను పాండవులుగాను, తన శత్రువైన నైజాముల్ముల్కును కౌరవులుగాను వర్ణించాలని ఆదేశించాడు.

రాయలు ఆజ్ఞాపించడంతో పెద్దనాది అష్టదిగ్గజ కవులకు దిక్కుతోచలేదు. పద్దెనిమిది పర్వాల మహాభారతాన్ని వారం రోజుల్లో రాయడం అసాధ్యమని, రాయల ఆజ్ఞను కాదంటే దండన తప్పదని భయపడ్డారు. నాలుగు రోజులు గడిచినా మార్గం కనపడకపోవడంతో పెద్దన, పింగళి సూరనలు తెనాలి రామకృష్ణుని వద్దకు వెళ్లి తమ ఆవేదనను తెలియజేశారు.

రామకృష్ణుడు నవ్వి, ఏమాత్రం విచారించవలసిన అవసరం లేదని ధైర్యం చెప్పాడు. వెంటనే వెయ్యి బండ్ల తాటియాకులను కొట్టించి, కట్టలుగా కట్టించి సిద్ధం చేయమని సూచించాడు. పెద్దన కూడా ఆయన మాట ప్రకారమే ఏర్పాట్లు చేయించాడు.

ఏడవ రోజున రామకృష్ణుడు పెద్దనాది కవులతో కలిసి ఆ తాటియాకుల మోతలతో విజాపురానికి చేరుకున్నాడు. ఏదులశాహి నిండు సభలో కవులను ఆహ్వానించి, 'భారతం రచించి తెచ్చారా?' అని ప్రశ్నించాడు. రామకృష్ణుడు ముందుకు వచ్చి, 'ప్రభూ! తమ ఆజ్ఞ ప్రకారమే భారతం రాయడం పూర్తయింది. మిమ్మల్ని పాండవులుగాను, మీ శత్రువును కౌరవులుగాను వర్ణించాము. అయితే ఒక చిన్న సందేహం వల్ల గ్రంథం ముగింపును అలాగే ఉంచాము' అని విన్నవించాడు.

ఆ సందేహం ఏమిటని నవాబు ఆసక్తిగా అడగగా, రామకృష్ణుడు నమ్రతగా, 'ప్రభూ! మిమ్మల్ని ధర్మరాజుగా, మీ అంతఃపుర స్త్రీలను ద్రౌపదిగా వర్ణించాము. పాండవులు ఐదుగురు కదా! మరి మీ జనానా వారికి మిగిలిన నలుగురు భర్తలుగా భీమార్జున నకులసహదేవుల స్థానంలో ఎవరి పేర్లు రాయాలో పాలుపోవడం లేదు. తమరు సెలవిస్తే వెంటనే పూర్తి చేస్తాము' అని పలికాడు.

ఆ మాట వినగానే ఏదులశాహికి పట్టరాని కోపం వచ్చింది. ఒక స్త్రీకి ఐదుగురు భర్తలు ఉండటం ఏమిటని, తన అంతఃపుర స్త్రీలకు మరొక నలుగురు భర్తలను సూచించే ఇటువంటి కావ్యం తనకు అంకితం వద్దని ఆగ్రహంతో ఊగిపోయాడు. వెంటనే ఆ భారతాన్ని తగులబెట్టవలసిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు. రామకృష్ణుడు నవాబు ఆజ్ఞ ప్రకారం వెయ్యి బండ్ల ఖాళీ తాటియాకులను బూడిద చేయించాడు. అనంతరం నవాబు కవులను శ్రమపెట్టినందుకు చింతిస్తూ వారికి ఘనంగా సత్కారాలు, బహుమానాలు ఇచ్చి సాగనంపాడు. విజయనగరం చేరిన తర్వాత జరిగిన సంగతి విని రాయలు ఎంతో ఆనందించాడు.