రాజపుత్రిక పశ్చాత్తాపం - మణిహార విముక్తి

రాజభటులు వీణావతిని, ఆమె తల్లిని బంధించి గిరిదుర్గానికి తీసుకువచ్చారు. తాము ఏ పాపమూ ఎరుగమని, రాజకుమారి బహుమానంగా ఇచ్చిన హారాన్నే సహదేవుడనే రాజకుమారునికి విక్రయించామని వారు ఎంత వేడుకున్నా ఫలితం లేకపోయింది. అయితే వారి వద్ద కానుకలు స్వీకరించిన రక్షకభటులు వారిని మరీ కఠినంగా హింసించకుండా గౌరవప్రదంగానే ఒక బసలో ఉంచారు. ఇంద్రమిత్ర మహారాజు గ్రామాంతరంలో ఉండటంతో ఆ విచారణ వెంటనే జరగలేదు. ఈ లోపు వీణావతి అనుమతి తీసుకుని, తనకు ఆభరణాన్ని బహూకరించిన రాజపుత్రికను కలిసి తమ గోడు వెళ్లబోసుకోవడానికి ఉద్యానవనానికి వెళ్లింది.

అక్కడ పూర్వపరిచయం ఉన్న ఒక పరిచారికను వీణావతి కలిసింది. ఆ దూతిక ఆమెను గుర్తుపట్టి, రాజకుమారి గత మూడు రోజులుగా తీవ్ర మనోవేదనతో ఉందని, ఇప్పుడే కొద్దిగా కుదుటపడి మిద్దెపై చెలికత్తె హేమతో మాట్లాడుతోందని చెప్పింది. సమయం చూసి ఆమెకు వీణావతి రాకను నివేదిస్తానని చెప్పి పరిచారిక మేడపైకి వెళ్లింది.

ఆ సమయంలో రాజకుమారి తలుపులు వేసుకుని హేమతో తన అంతరంగ వేదనను పంచుకుంటోంది. హేమ వెళ్ళిపోయిన తర్వాత యోగిని తనను ఆ మునికుమారుని చెంతకు చేర్చి, మూడు రాత్రులు ఏకశయ్యపై ఉండాలని బలవంతం చేసిన వైనాన్ని వివరించింది. మునికుమారుడు మొదట తన దివ్యదృష్టితో ఆమె పవిత్రతను గుర్తించానని చెబుతూ, తండ్రి రాజ్యం నిలబడటానికి కారణమైన ఆ మణిహారాన్ని ఆమె మెడలో సవరించాడని తెలిపింది. పురుష స్పర్శకు ఆమె మొదట జంకినా, యోగిని చేసిన బోధనల వల్ల, పరిస్థితుల ప్రభావం వల్ల క్రమంగా ఆ మునికుమారుడు కామవికారాలకు లోనై తనతో శృంగారక్రీడలలో మునిగిపోయాడని రాజకుమారి వాపోయింది.

మహాతపస్వి అయిన ఆ యతీశ్వరుడు తన వల్ల తపస్సును విడిచి సాధారణ విటుడిలా ప్రవర్తించాడని, తానూ ఇంద్రియాల ఉచ్చులో పడి వివేకం కోల్పోయానని ఆమె కన్నీరుమున్నీరైంది. తన పుణ్యమూ, నియమ నిష్టలూ అన్నీ గంగపాలయ్యాయని, ఈ పాపానికి జీవించడం కంటే మరణించడమే మేలని పరితపించింది. అప్పుడు హేమ ఆమెను ఓదారుస్తూ, వ్యాసాది మహర్షుల కథలను ఉదహరించి, మణిహారాన్ని తిరిగి ఇప్పించిన ఆ పురుషుడు సామాన్యుడు కాడని, జరిగిన దానికి విచారించవద్దని నచ్చజెప్పింది.

వారి సంభాషణ ముగియగానే పరిచారిక వీణావతి రాకను తెలిపింది. లోనికి వచ్చిన వీణావతి రాజభటులు తమను పెట్టిన నిర్బంధాన్ని వివరించి కాపాడమని వేడుకుంది. రాజకుమారి ఆజ్ఞ ప్రకారం హేమ ఒక పత్రాన్ని రాసి ఇచ్చింది. అందులో వీణావతి నిర్దోషి అని, తామే ఆ మణిహారాన్ని స్వీకరించామని పేర్కొంటూ రాజభటులకు సమర్పించడానికి వీలుగా ఆ లేఖను వీణావతికి అందజేశారు.

అనంతరం కొండపై ఉన్న ఆ మునిపుంగవుడి సమాచారం తెలుసుకురమ్మని రాజపుత్రిక హేమను పంపింది. హేమ అక్కడికి వెళ్లి చూడగా ఆశ్రమంలో ఎవరూ లేరు, వారి వస్తువులేవీ కానరాలేదు. ఆ విషయం విన్న రాజపుత్రిక, ఆయన కూడా తనలాగే పరితాపం చెంది అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయి ఉంటాడని భావించి, తానూ తపస్సు చేసుకుంటానని పలికింది. అయితే హేమ ఆమెను వారించి, ఆయన యతియో లేక భూపతియో మున్ముందు తెలుస్తుందని సర్దిచెప్పింది.

ఇదిలా ఉండగా, గ్రామాంతరం నుండి తిరిగి వస్తున్న ఇంద్రమిత్ర మహారాజుకు రాజోద్యోగులు ఎదురై, రాజకుమారికి మణిహారం దక్కిన శుభవార్తను, అందుకు సంబంధించిన పత్రాన్ని అందించారు. ఆ వార్తతో మహారాజు అమితానందం పొంది, యోగీశ్వరుని మాట నెరవేరినందుకు కృతజ్ఞతలు తెలపడానికి రత్నగిరి వైపు సాగిపోయాడు.