రత్నచూడుని సాయం - అనంగమోహిని పరిణయం

జలంధరుడు, మణిగ్రీవులు తాము పడిన కష్టాలను వివరించిన తర్వాత, శబర బాలకుని ఆచూకీ లభించేవరకు తాను రాజధానికి రాలేనని దివోదాసుడు స్పష్టం చేశాడు. గుణవతిని చెలికత్తెతో సహా అలకాపురానికి పంపుతూ, బాలకుని బంధువులకు అప్పగించిన వెంటనే తాను అక్కడికి వస్తానని మాటిచ్చాడు. అనంతరం దివోదాసుడు అరిందముని వెంటబెట్టుకుని అడవి మార్గంలో బయలుదేరాడు.

వింధ్యారణ్యంలో ముని రూపంలో తపస్సు చేసుకుంటున్న రత్నచూడుడనే నాగోత్తముడు, పూర్వం తనకు భూమిపై నివసించేందుకు అనుగ్రహించిన దివోదాసునికి ఏదో విధంగా ప్రత్యుపకారం చేయాలని ఎదురుచూస్తున్నాడు. ఒకనాడు సరోవరంలో అంతరిక్షం నుంచి పడిన ఒక పెట్టెను చూసి బయటకు తీయగా, అందులో ప్రాణాపాయ స్థితిలో ఉన్న శబర బాలకుడు కనిపించాడు. అతనికి ఉపచారాలు చేసి స్పృహ తెప్పించి, యోగదృష్టితో సమస్త వృత్తాంతాన్ని గ్రహించాడు. ఆ బాలుడిని తీసుకుని క్షణంలో శాంభవీదేవి ఆలయంలో ఉన్న దివోదాసుని వద్దకు చేరుకున్నాడు.

అరిందముడు ఆ బాలుడిని, పెట్టెను చూసి గుర్తించి పరమానందం చెందాడు. రత్నచూడుడు తన నిజరూప వృత్తాంతాన్ని వెల్లడించగా, దివోదాసుడు అతని ఉపకారానికి ఎంతో కృతజ్ఞతలు తెలిపాడు. శబర బాలుడు దొరకడంతో తన ప్రతిజ్ఞ నెరవేరిందని, కానీ అనంగమోహిని ఆచూకీ తెలియడం లేదని చింతించాడు. అందుకు రత్నచూడుడు మణిగ్రీవుని నుండి తప్పించుకున్న అనంగమోహిని గుహలోని పాతాళ మార్గం ద్వారా పాతాళేశ్వరి ఆలయానికి చేరుకుందని, అక్కడ ఆత్మహత్యకు సిద్ధపడిన తండ్రి వాసుకిని ఆపి క్షేమంగా పితృగృహాన్ని చేరిందని తెలిపాడు.

దివోదాసుడు నాగులందరికీ భూలోక ప్రవేశ అనుమతిని ప్రసాదిస్తూ, వాసుకికి ఈ సమాచారం చేరవేయమని రత్నచూడుడిని నాగలోకానికి పంపాడు. అనంతరం దేవకాంతలతో పాటు శబర బాలకుని వెంటబెట్టుకుని, అరిందముని దివ్యవిమానంలో కాశీ నగరానికి చేరుకున్నాడు. పౌరులంతా సంబరాలు జరుపుకోగా, శబరులను పిలిపించి బాలునికి నిండుగా ధనమిచ్చి బంధువులకు అప్పగించాడు.

కొద్దిరోజుల తర్వాత రత్నచూడుడు పరివ్రాజక వేషంలో వాసుకి పంపిన వివాహ ఆహ్వాన లేఖను దివోదాసునికి అందించాడు. దివోదాసుడు రసాతలానికి వెళ్లి అనంగమోహినిని శాస్త్రోక్తంగా వివాహమాడాడు. ఆ తర్వాత అలకాపురం నుండి వచ్చిన గుణవతిని, దేవకాంతలను స్వీకరించి, సమరంజయుడనే కుమారునితో పాటు ఇతర సంతానాన్ని పొంది, అరిందముని సచివునిగా ఉంచుకుని ధర్మబద్ధంగా చిరకాలం రాజ్యపాలన చేశాడు.