తేజోలోక దర్శనం - తీర్థశుల్క వృత్తాంతం

గంగానదిలో పడవ మునిగిపోవడంతో మోహనుడు ప్రాణభయంతో కాశీ విశ్వనాథుని ధ్యానిస్తూ నీటిలో కొట్టుకుపోయాడు. ఆ సమయంలో నీటి అడుగున జలస్తంభన విద్యతో తపస్సు చేసుకుంటున్న ఒక మహాయోగి పాదాలు అతడి చేతులకు తగిలాయి. మోహనుడు ఆ పాదాలను పట్టుకుని రక్షించమని వేడుకోగా, ఆ యోగి అతడిని ఒడ్డుకు చేర్చాడు.

స్పృహ వచ్చిన తర్వాత మోహనుడు ఆ యోగికి నమస్కరించి, నక్షత్ర లోకాలను చూడాలన్న తన చిరకాల కోరికను, సిద్ధవ్రతుని ఉపదేశాన్ని వివరించాడు. మోహనుని భక్తికి మెచ్చిన ఆ సిద్ధుడు ఈశాన్య దిక్కున ఉన్న పాడుబడిన పర్ణశాలకు తీసుకువెళ్లి, పాదాలకు రాసుకుంటే కోరిన లోకాలకు తీసుకువెళ్లే దివ్యౌషధాన్ని ఇచ్చాడు. అది మూడుసార్లు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుందని చెప్పి అదృశ్యమయ్యాడు.

మోహనుడు గంగలో స్నానమాచరించి, విశ్వనాథుని పూజించి, సంధ్యాసమయంలో ఆకాశంలో మెరుస్తున్న ఒక చిన్న నక్షత్రాన్ని (తేజోలోకం) లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. సిద్ధుడిచ్చిన పసరులో మూడో వంతు పాదాలకు రాసుకుని విశ్వేశ్వరుని తలవగానే, రెప్పపాటులో స్ఫటిక శిలామయమైన పుష్పవనాలు, రత్న ప్రాసాదాలతో కూడిన తేజోలోకానికి చేరుకున్నాడు.

అక్కడి సరిహద్దు రక్షకుడు మోహనుడిని చూసి, భూలోకం నుండి వచ్చిన పుణ్యాత్ముడిగా భావించి ఘనంగా స్వాగతం పలికాడు. ఇంద్రుని ఆధీనంలో ఉండే ఆ లోకంలో 'తీర్థశుల్క' అనే దివ్యకాంత పరిచారికలతో కలిసి పుణ్యాత్మునికి సేవలు చేస్తుందని అతడు వివరించాడు.

రత్నఖచిత విమానంలో తీర్థశుల్క అనేక వాద్య నృత్య వినోదాలతో వచ్చి మోహనుడికి పూలమాల వేసి భర్తగా స్వీకరించింది. ఆ భవనంలోని శృంగార రమణీయతను, నాట్యగానాలను చూస్తూ మోహనుడు ఆమెతో కలిసి మూడు రోజుల పాటు సకల భోగాలను అనుభవించాడు.

నాలుగో రోజున దండనాయకుడైన మణిభద్రుడు స్వర్గం నుండి వచ్చి, ఇంద్రుడు పంపాల్సిన అసలైన పుణ్యాత్ముడు కాకుండా మోహనుడు అక్కడ ఉండటం చూసి అనుమానించాడు. మోహనుడు విశ్వనాథుని ఆజ్ఞతోనే వచ్చానని బుకాయించినప్పటికీ, నిజం తేల్చుకోవడానికి మణిభద్రుడు తిరిగి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. ఇంద్రుని కోపానికి గురికాకముందే అక్కడి నుండి పారిపోవాలని మోహనుడు నిశ్చయించుకున్నాడు.

ఈ విషయాన్ని తీర్థశుల్కకు చెప్పి ఆమెను కూడా రమ్మని కోరగా, ఆమె తన పూర్వ వృత్తాంతాన్ని వెల్లడించింది. తానూ మోహనుని వెంట వచ్చి గంగలో మునిగి చనిపోయిన కపిల అనే రెడ్డి కోడలినని, ఆ సమయంలో విశ్వనాథుని ధ్యానించడం వల్ల తనకు అప్సరస జన్మ లభించి తాత్కాలికంగా తీర్థశుల్కగా ఇక్కడ నియమింపబడ్డానని తెలిపింది.

ఆమె మాటలకు ఆశ్చర్యపోయిన మోహనుడు, ఆమెను తనతో పాటు తీసుకువెళ్లడానికి అంగీకరించాడు. భూలోకానికి వెళ్లేముందు మిగిలిన ఔషధంతో పశ్చిమ దిక్కున ఉన్న తపోలోకాన్ని కూడా దర్శించాలని భావించి, ఇద్దరూ కలిసి తదుపరి లోకానికి బయలుదేరారు.