బంగారు స్తంభము అన్వేషణ - ప్రభావతి బ్రహ్మరాక్షస విముక్తి

ఒకనాడు ఉజ్జయినిలోని మహాకాళేశ్వర ఆలయానికి వచ్చిన ఒక పరివ్రాజకుడు గృహస్థులకు సదాచార నియమాలను ఉపదేశించాడు. ఆ మాటలకు సంతోషించిన విక్రమార్క మహారాజు ఆయన వద్దకు వెళ్లి, దేశాటనలో తాను చూసిన విచిత్రమైన విశేషాలను ఏమైనా ఉంటే తెలుపవలసిందిగా కోరాడు. ఉత్తర దిక్కున లక్ష యోజనాల దూరంలో ఉన్న అల్కగిరి వద్ద సూర్యగంగ అనే తటాకం ఉందని, అందులో ప్రతిరోజూ సూర్యోదయ వేళ ఒక బంగారు స్తంభం ఉద్భవించి మధ్యాహ్నానికి సూర్యుడిని తాకి సాయంకాలానికి తిరిగి నీటిలో అదృశ్యమవుతుందని ఆ పరివ్రాజకుడు తెలిపాడు.

ఆ అద్భుతాన్ని కళ్లారా చూడాలని సంకల్పించిన విక్రమార్కుడు తన మంత్రులకు గానీ, భార్యకు గానీ చెప్పకుండా రాజభారాన్ని భట్టికి అప్పగిస్తూ లేఖ రాసి, చంద్రహాస ఖడ్గం ధరించి ఒంటరిగా గుర్రమెక్కి ఉత్తర దిశగా ప్రయాణమయ్యాడు. మార్గమధ్యంలో ఎండ తీవ్రతకు అలసిపోయిన ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు విక్రమార్కుడికి దాహం తీర్చి ప్రాణం పోశాడు. ఆ విప్రుడు తన పేదరికాన్ని పోగొట్టుకోవడానికి ఉజ్జయిని రాజు విక్రమార్కుడిని ఆశ్రయించడానికి వెళ్తున్నానని చెప్పాడు. రాజు ఊరిలో లేడని తెలియగానే అతడు తీవ్ర విచారం వ్యక్తం చేయగా, విక్రమార్కుడు తన గుర్రాన్ని అమ్మి అతని దారిద్య్రాన్ని పోగొడతానని మాటిచ్చి, ఆ వృద్ధుడిని గుర్రంపై ఎక్కించుకుని నడిపించాడు.

దారిలో పౌండరీక యాగం చేయడానికి ధనసహాయం కోరుతూ విక్రమార్కుని దర్శనార్థం వెళ్తున్న మరో నలుగురు బ్రాహ్మణులు ఎదురయ్యారు. వారి కోరికను కూడా తీరుస్తానని అభయమిచ్చి అందరినీ వెంటబెట్టుకుని చంద్రగిరి పట్టణానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ తన ఉత్తమ జాతి అశ్వాన్ని ఒక వర్తకునికి పదివేల వరహాలకు విక్రయిస్తూ, నెల రోజుల వ్యవధిలో పదకొండు వేలు చెల్లించి గుర్రాన్ని తిరిగి తీసుకుంటానని ఒప్పందం చేసుకుని, ఆ వచ్చిన ధనాన్ని ఆ వృద్ధ బ్రాహ్మణుడికి దానమిచ్చి పంపించివేశాడు.

మరుసటి రోజు నగరంలో జరగనున్న గుర్రపు పందెంలో గెలిచి మిగిలిన బ్రాహ్మణుల యాగం కోసం ధనం సమకూర్చాలని, తన గుర్రాన్ని విడిపించుకోవాలని విక్రమార్కుడు భావించాడు. అందుకు తక్షణ ధనం కోసం వెతుకుతుండగా, ప్రభావతి అనే వేశ్య తన ఇంటికి వచ్చిన పురుషునికి రాత్రికి పదివేల వరహాలు ఇస్తానంటూ వేలాడదీసిన ప్రకటన కనిపించింది. ఆమెను ఆవహించిన బ్రహ్మరాక్షసుడు విటుల రక్తం తాగుతాడని, అక్కడికి వెళ్లిన వారు ప్రాణాలతో రారని నగరవాసులు హెచ్చరించినప్పటికీ, బ్రాహ్మణుల నిమిత్తం విక్రమార్కుడు నిర్భయంగా ఆ రాత్రి ఆమె భవనానికి వెళ్లాడు.

రాత్రి సమయంలో ప్రభావతిని ఆవేశించిన బ్రహ్మరాక్షసుడు విక్రమార్కునిపై దాడి చేయగా, మహారాజు తన చంద్రహాస ఖడ్గంతో ఆ రాక్షసుని సంహరించి ఆమెను విముక్తురాలిని చేశాడు. ప్రభావతి కృతజ్ఞతతో ధనాన్ని సమర్పించగా, ఆ సొమ్మును తీసుకుని ఉదయమే వర్తకుని వద్దకు వెళ్లి గుర్రాన్ని తిరిగి ఇమ్మని కోరాడు. అయితే ఆ వర్తకుడు దురుద్దేశంతో గుర్రాన్ని ఇవ్వడానికి నిరాకరించడంతో, విక్రమార్కుడు ప్రత్యేక సంజ్ఞ ద్వారా తన అశ్వాన్ని విడిపించుకుని పందెం మైదానానికి చేరుకున్నాడు.

జీను, కళ్లెం లేకున్నా అద్భుతమైన నైపుణ్యంతో గుర్రాన్ని నడిపించి విక్రమార్కుడు రెండు పందెములలోనూ విజయం సాధించి బహుమతులను గెలుచుకున్నాడు. వర్తకుడు ఈ విషయంపై చంద్రగిరి రాజు సుశీలునికి ఫిర్యాదు చేయగా, విక్రమార్కునితో ఉన్న బ్రాహ్మణులు రాక్షస సంహారం, గుర్రం విక్రయం, పందెంలో గెలుపు మొదలైన విక్రమార్కుని అసాధారణ సాహసౌదార్యాలను సభలో కొనియాడారు. రాజు సుశీలుడు విక్రమార్కుడిని ఘనంగా సత్కరించాడు. విక్రమార్కుడు ఆ పందెం సొమ్మునంతటినీ బ్రాహ్మణుల యాగానికి ధారపోసి, ప్రభావతిని కూడా ఆ యాగానికి సహాయకారిగా పంపి, తిరిగి తన సువర్ణ స్తంభ అన్వేషణ యాత్రను కొనసాగించాడు.