శీల, కళా, విద్యా, రూపవతుల జననం - వివాహ సంభాషణ

విశాల అనే నగరంలో ధర్మపాలుడనే రాజు ధర్మబద్ధంగా పరిపాలన సాగిస్తున్నాడు. ఒకనాడు కాశీనగరం నుండి సర్వశాస్త్ర పారంగతుడైన యజ్ఞదత్తుడనే విద్వాంసుడు రాజసభకు వచ్చాడు. అతని పాండిత్యానికి, వినయానికి మెచ్చిన రాజు ఆయనను తన ఆస్థాన విద్వాంసునిగా, సకల కార్యాల్లో సలహాదారుగా నియమించుకున్నాడు. కొంతకాలానికి యజ్ఞదత్తునికి, అతని భార్య సురూపకు 'శీలవతి' అనే సౌందర్యవతి అయిన కుమార్తె జన్మించింది.

సంతానం లేని ధర్మపాలుని పట్టమహిషి యశోద శీలవతిని చూసి ముచ్చటపడింది. సురూప అనుమతితో ఆ పసిపాపను కొన్నాళ్ళు తన అంతఃపురంలో ఉంచుకుని అపురూపంగా లాలించింది. ఆ స్పర్శా మహిమతో రాజపత్ని గర్భవతి అయ్యింది. ఈ వార్త విని ఆ నగరంలోని ధనపాలుడనే వైశ్యుడు, వృషాంకుడనే శూద్రుడు కూడా యజ్ఞదత్తుని ఆశ్రయించి, తమ భార్యలతో ఆ పాపకు సేవలు చేయించారు. వారి కోరికలు ఫలించి రాజు, వర్తకుడు, వృషాంకుడు ముగ్గురికీ ఆడపిల్లలు జన్మించారు.

ఆ ముగ్గురు బాలికలు శీలవతి రూపరేఖలతోనే పుట్టడంతో ప్రజలు వారిని ఆమె అంశగా భావించారు. యజ్ఞదత్తుడు రాజపుత్రికకు 'కళావతి' అని, వైశ్యపుత్రికకు 'విద్యావతి' అని, శూద్రపుత్రికకు 'రూపవతి' అని నామకరణం చేయించాడు. ఆ నలుగురు బాలికలకు యజ్ఞదత్తుడే స్వయంగా విద్యాబుద్ధులు నేర్పించాడు. వారు వర్ణభేదాలు మరచి ప్రాణసఖులై, సకల శాస్త్రాలలోను అసాధారణ పాండిత్యాన్ని సంపాదించారు. వారికోసం ధర్మపాలుడు వేత్రవతీ నదీతీరాన ఒక రమణీయమైన ఉద్యానవనాన్ని, క్రీడాసౌధాలను నిర్మింపజేశాడు.

ఒకనాడు ఆ నలుగురు సఖులు పూలదోటలో విహరిస్తూ, వేత్రవతీ నదిలో జలక్రీడలాడి మేడపై సేదతీరుతూ వివాహాల గురించి చర్చించుకున్నారు. పక్షులకు సహజంగానే జంటలు ఏర్పడతాయని, మనుషులకు తల్లిదండ్రులు చూసే సంబంధాలలో అనేక సందేహాలు వస్తాయని మాట్లాడుకున్నారు. శీలవతి తన వివాహం గురించి, విద్యావతి పెళ్ళి ప్రయత్నాల గురించి ఇంట్లో జరుగుతున్న మాటలను ప్రస్తావించింది. అప్పుడు కళావతి కన్యల మనసు తెలుసుకోకుండా చిన్నతనంలోనే పెళ్ళిళ్ళు నిర్ణయించడంపై విస్మయం వ్యక్తం చేసింది. చివరకు వారందరూ ఏకకాలంలోనే వివాహం చేసుకోవాలని, వరుడిని ఎన్నుకునేటప్పుడు పరస్పరం నలుగురి ఆమోదం తప్పక ఉండాలని దృఢంగా శపథం చేసుకున్నారు.

మరునాడు యజ్ఞదత్తుడు పాఠశాలకు వచ్చి, శీలవతికి పది రోజుల్లో వివాహం నిశ్చయించినట్లు కళావతికి తెలిపాడు. అందుకు కళావతి బాలురైన కన్యలకు ఇంత తొందరగా వివాహం ఎందుకని వాదించింది. ధర్మశాస్త్రాలు కన్యలకు బాల్యంలోనే వివాహం చేయాలని నిర్దేశించాయని, ప్రాయం వచ్చిన తర్వాత మనసు చలించకుండా ఉండేందుకే మునులు అలా రచించారని గురువు సమర్థించాడు. కానీ కళావతి సీత, దమయంతుల వంటి వారిని ఉదహరిస్తూ తన తార్కిక ప్రశ్నలతో గురువుతో వాదించింది. యజ్ఞదత్తుడు ఆ కుతర్కాలను ఆపి పాఠంపై దృష్టి పెట్టమని మందలించి ఇంటికి వెళ్ళాడు. అంతటితో ఆనాటి కథ ముగిసింది.