వేత్రవతీ నదీ ప్రమాదం - విధివిలాసం

ఒకే ముహూర్తంలో జరగనున్న శీలవతీ విద్యావతుల వివాహాలకు హాజరై, యజ్ఞదత్తుడు మరియు ధనపాలుల వద్ద సంభావనలు అందుకోవాలని పెద్దిభట్టు, నిగమశర్మలు ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నారు. ఇంతలోనే పెండ్లివారి ఇళ్ల వైపు నుంచి తీవ్రమైన రోదనలు వినిపించాయి. నిగమశర్మ వెళ్లి ఆరా తీయగా, వివాహానికి ముందు సాయంకాలం వేత్రవతీ నదిలో జలకాలాడుతున్న పెండ్లికూతుళ్లిద్దరినీ మొసళ్లు లాగుకొని పోయినట్లు తెలిసింది.

ధర్మపాల మహారాజు, పౌరులు వేత్రవతీ తీరానికి చేరుకుని ఈతగాళ్లు, వలలతో గాలింపు చర్యలు చేపట్టారు. జరిగిన సంగతిని రాజపుత్రిక కళావతి వివరించింది. పూలతోటలో పూలు కోసి అలసిన తామంతా నదీతీరానికి వచ్చామని, మోకాటి లోతు నీటిలో నిలబడిన శీలవతి పాదాన్ని మొసలి లాగిందని, ఆమెను కాపాడబోయి విద్యావతి కూడా మునిగిపోయిందని కన్నీటితో చెప్పింది. పుత్రికా వియోగంతో యజ్ఞదత్తుడు, అతని భార్య గుండెలు పగిలేలా విలపించారు.

ధర్మపాలుడు యజ్ఞదత్తుని ఓదారుస్తూ, తన కుమార్తె కళావతిని, రూపవతిని అతని వద్దనే ఉంచి పుత్రికా వాత్సల్యంతో సేదదీరమని కోరాడు. కొన్నాళ్లు గడిచినా, ఆ బాలికలను చూసినప్పుడల్లా తన కుమార్తె శీలవతే గుర్తొచ్చి యజ్ఞదత్తుని దుఃఖం మరింత ఎక్కువైంది. తాము దేశాంతరాలకు వెళ్లి శేషజీవితం గడుపుతామని యజ్ఞదత్తుడు చెప్పగా, తమ సఖురాండ్రు ఎప్పటికైనా బతికి వస్తారని, దేశాంతరం వెళ్లవద్దని కళావతీ రూపవతులు వారించారు.

ఒక రాత్రి బాలికలు నిద్రిస్తుండగా ఎవరికీ చెప్పకుండా యజ్ఞదత్తుడు భార్యతో కలిసి ఇల్లు విడిచి వెళ్లిపోయాడు. ఉదయం లేచి చూసిన కళావతీ రూపవతులు గురుదంపతులు లేకపోవడం చూసి పరితపించి, ఆ రాత్రే ఎవరికీ చెప్పకుండా నగరమును విడిచి వెళ్లిపోయారు. విషయం తెలిసిన ధర్మపాల మహారాజు విచారించి, దూతలను పంపి యజ్ఞదత్తుని వెతికించాడు.

ఒక తీర్థక్షేత్రంలోని శివాలయంలో జపం చేసుకుంటున్న యజ్ఞదత్తుని రాజభటులు గుర్తించి విశాలాపురానికి తోడ్కొని వచ్చారు. కళావతీ రూపవతులను ఎక్కడ విడిచిపెట్టావని రాజు అడుగగా, తాము ఇల్లు విడిచినప్పుడు ఆ కన్యలు ఇంట్లోనే ఉన్నారని, ఆపై వారి జాడ తనకు తెలియదని యజ్ఞదత్తుడు విన్నవించాడు. అది విని రాజు మూర్ఛిల్లాడు.

రాజు తేరుకున్నాక, హితవాది అనే మంత్రి యజ్ఞదత్తునిపై తీవ్రంగా ఆగ్రహిస్తూ, పుత్రికా శోకంతో అసూయ చెంది ఆ బాలికలకు ఏదో కీడు చేసి ఉంటావని నిందించాడు. నిరపరాధినైన తనపై అకారణంగా నింద వేయడం కంటే శిరచ్ఛేదం చేయడమే మేలని యజ్ఞదత్తుడు భోరున విలపించాడు. సభలోని మంత్రులు తలోవిధంగా వాదించుకుంటుండగా ధర్మపాలుడు దిక్కుతోచని విషాదంలో మునిగిపోయాడు.