జితవతి ప్రవాసము

ఒకనాడు సాయంకాలం జితవతి తన ప్రియసఖి రోహిణితో ఎంతో ఆవేదనతో మాట్లాడింది. తన నిమిత్తమై వసుపత్ని అయిన యోగసక్త ప్రోద్బలంతో వసువులు వసిష్ఠ మహర్షి హోమధేనువును పట్టుకుని పాలు పితికించారని, ఆ విషయం తెలిసి ముని ఆగ్రహించి వారికి శాపమిచ్చాడని వచ్చిన వార్తను తెలియజేసింది. తన కోసమే దేవతాశ్రేష్ఠులు శాపగ్రస్తులయ్యారని, ఆ పాపభారానికి తానే కారణమని పరితపించింది. ఎలాగైనా వసిష్ఠాశ్రమానికి వెళ్లి ఆ మహర్షి పాదాలపై పడి, వారి శాపాన్ని ఉపసంహరింపజేయాలని లేదా ఆ శాపాన్ని తానే భరించాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకుంది.

రాజభోగాలను విడిచి యోగినీ వేషంలో వెళ్తానని చెప్పిన జితవతి మాటలు విని రోహిణి తొలుత నివ్వెరపోయింది. ప్రయాణంలోని కష్టనష్టాలను, వసిష్ఠుని ఆశ్రమానికి వెళ్లడంలో ఉన్న నిష్ప్రయోజకతను వివరించడానికి ప్రయత్నించింది. కానీ జితవతి ఏమాత్రం వెనుకాడక, ముని ఆశ్రమం ఎక్కడుందో తెలుసుకొని రమ్మని రోహిణిని ఆదేశించింది. సఖి పట్టుదలను గమనించిన రోహిణి ఊరంతా విచారించి, మహర్షి ఆశ్రమం ఉత్తర దిక్కున హిమవత్పర్వత సమీపంలోనో, మేరుపాద ప్రాంతంలోనో లేదా అయోధ్యా నగర సమీపంలోనో ఉండవచ్చని, అదంతా దట్టమైన అరణ్య మార్గమని తెలిపింది.

వెంటనే జితవతి కాషాయ వస్త్రాలు, రుద్రాక్షలు సమకూర్చుకుని మరునాటి రాత్రే బయలుదేరాలని నిర్ణయించింది. మరుసటి అర్ధరాత్రి ఎవరికీ తెలియకుండా వారిద్దరూ గుర్రాలెక్కి ఉత్తర దిశగా పయనమయ్యారు. రాజపుత్రిక అయినప్పటికీ జితవతి ఎంతో నేర్పుతో గుర్రాన్ని నడుపుతూ తెల్లవారేసరికి చాలా దూరం ప్రయాణించింది. మార్గమధ్యంలో వసిష్ఠుని కోప స్వభావం గురించి, పరోపకారం కోసం చేసిన పనికి శాపమివ్వడం తగదని, అరుంధతీదేవి అయినా వారిని కరుణించకపోతుందా అని తన ఆలోచనలను రోహిణితో పంచుకుంది.

మధ్యాహ్న సమయానికి వారు ఒక దట్టమైన అరణ్యంలోని స్వచ్ఛమైన జలాశయాన్ని చేరుకున్నారు. గుర్రాలు దిగి అలసట తీర్చుకోవడానికి స్నానమాచరించారు. ఇంత సమయం గడిచినా తనకు ఆకలిదప్పులు కలగకపోవడం చూసి జితవతి ఆశ్చర్యపడగా, నిన్న తాను తాగినది మామూలు పాలు కావని, యోగసక్త పంపిన దివ్యక్షీరాలని, మిగిలిన పాలను తాను కూడా తాగానని రోహిణి వివరించింది. ఆ దివ్య క్షీర ప్రభావం వల్లే తమకు క్షుత్పిపాసలు కలగలేదని తెలుసుకుని జితవతి ఆనందించింది.

అనంతరం వారిద్దరూ ఆ సరస్సు తీరంలో తమ రాజభూషణాలను, రాజవస్త్రాలను విసర్జించారు. ఒంటికి భస్మం ధరించి, జడలు ముడివేసి, రుద్రాక్ష మాలలు, కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి నిజమైన యోగినుల వలె మారారు. అలా పరిపూర్ణ వైరాగ్య భావంతో వసిష్ఠాశ్రమాన్ని వెతుక్కుంటూ ఉత్తర దిశగా నడిచి, కొన్ని దినములకు ప్రయాగ నగరానికి చేరుకున్నారు.